🫀   සෞඛ්‍ය ගණකය · අක්මා සෞඛ්‍යය

අක්මාවේ කැළැල් අවදානම් ගණකය

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 භාවිතා කරයි. වයස, AST, ALT සහ රුධිර පට්ටිකා ගණනය භාවිතයෙන් අක්මාවේ කැලැල් අවදානම ඇස්තමේන්තු කරයි. වෛද්‍ය සමාලෝචනය කළ නොමිලේ මෙවලම.

🫀 මෙම ගණකය ගැන
මෙම මෙවලම රුධිර පරීක්ෂණ කිහිපයක් භාවිතයෙන් අක්මාවේ සැලකිය යුතු කැළැල් ඇති වීමේ අවදානම අනුමාන කරයි.

දිගුකාලීන fatty liver, දියවැඩියාව, මත්පැන් භාවිතය, viral hepatitis වැනි හේතු නිසා අක්මාවේ කැළැල් ඇති විය හැකිය. වෛද්‍ය භාෂාවෙන් මෙය liver fibrosis ලෙස හැඳින්වේ.

මෙම ගණකය FIB-4 score භාවිතා කරයි. මෙය fatty liver, cirrhosis, hepatitis හෝ liver cancer තහවුරු කරන පරීක්ෂාවක් නොවේ. මෙය වැඩිදුර අක්මා පරීක්ෂාවක් අවශ්‍යද යන්න තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වන screening tool එකකි.

ඔබට අවශ්‍ය:
  • ඔබගේ වයස
  • Liver profile හෝ LFT report එකෙන් AST (SGOT ලෙසද ලිවිය හැකිය)
  • Liver profile හෝ LFT report එකෙන් ALT (SGPT ලෙසද ලිවිය හැකිය)
  • FBC වාර්තාවෙන් රුධිර පට්ටිකා ගණනය
1
2
3
සුදුසුකම් පරීක්ෂාවරුධිර අගයන්ඔබේ ප්‍රතිඵලය
මෙම ගණකය විශ්වාසවන්ත ලෙස භාවිතා කළ හැකිද?
ප්‍රතිඵලය ඔබ සඳහා නිවැරදි බව සහතික කිරීමට කරුණාකර පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙන්න.
⚠️ වයස සටහනක්: 35 ට අඩු
වයස අවුරුදු 35 ට අඩු පුද්ගලයන් සඳහා මෙම score එක අඩු විශ්වාසවන්ත විය හැකිය. වෛද්‍ය උපදෙස් හෝ වෙනත් fibrosis assessment එකක් අවශ්‍ය විය හැකිය.
⚠️ වයස සටහනක්: 65 හෝ ඊට වැඩි
වයස අවුරුදු 65 හෝ ඊට වැඩි පුද්ගලයන් සඳහා FIB-4 score එක වැඩි ලෙස පෙන්විය හැකිය. එම නිසා වෙනස් cutoff භාවිතා කරන අවස්ථා ඇත. ප්‍රතිඵලය වෛද්‍ය උපදෙස් සමඟ අර්ථ දැක්විය යුතුය.
කරුණාකර valid වයසක් ඇතුළු කරන්න.
මෙම තත්ත්ව AST, ALT හෝ platelet count වලට බලපා score එක අඩු විශ්වාසවන්ත කළ හැකිය.
ඔබේ රුධිර පරීක්ෂණ අගයන් ඇතුළු කරන්න
ඔබේ මෑතම රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තාවෙන් මෙම අගයන් සොයාගන්න. අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න — ඒකය ඇතුළු නොකරන්න.
AST සොයාගන්නේ කොහෙන්ද
Liver Profile හෝ LFT report එකේ ඇත. AST හෝ SGOT ලෙස ලියා තිබිය හැකිය. අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න.
උදාහරණය: AST 42 U/L නම් 42 ලෙස ඇතුළු කරන්න.
කරුණාකර valid AST අගයක් ඇතුළු කරන්න.
ALT සොයාගන්නේ කොහෙන්ද
Liver Profile හෝ LFT report එකේ ඇත. ALT හෝ SGPT ලෙස ලියා තිබිය හැකිය. අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න.
උදාහරණය: ALT 55 U/L නම් 55 ලෙස ඇතුළු කරන්න.
කරුණාකර valid ALT අගයක් ඇතුළු කරන්න.
Platelet count සොයාගන්නේ කොහෙන්ද
Full Blood Count (FBC හෝ CBC) report එකේ ඇත. Platelet count, Platelets හෝ PLT ලෙස ලියා තිබිය හැකිය.
ප්‍රධාන අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න. Platelets 250 ×10³/µL හෝ 250 ×10⁹/L නම් 250 ලෙස ඇතුළු කරන්න. 250000 ලෙස ඇතුළු නොකරන්න.
⚠️ Platelet count වැරදි unit එකකින් ඇතුළු කර ඇති බව පෙනේ
කරුණාකර ප්‍රධාන platelet අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න. උදාහරණය: 250000 නොව 250 ලෙස ඇතුළු කරන්න.
⚠️ ඉතා අඩු platelet count ඇතුළු කර ඇත
10 ට අඩු අගය ඉතා අඩු මට්ටමකි. ඔබේ report එකෙන් නැවත තහවුරු කරන්න.
කරුණාකර valid platelet count ඇතුළු කරන්න.
ඔබේ අක්මාවේ කැළැල් අවදානම් ප්‍රතිඵලය
ඔබ ඇතුළු කළ අගයන්
FIB-4 අක්මාවේ කැළැල් අවදානම් score
—
—
හදිසි අවස්ථා සඳහා මෙම ගණකය භාවිතා නොකරන්න
දරුණු උදර වේදනාව, සම හෝ ඇස් කහ පාට වීම (jaundice), රුධිරය වමනය කිරීම හෝ කළු மலம් ඇත්නම් — මෙම ගණකය භාවිතා නොකරන්න. හදිසි වෛද්‍ය සේවාව ලබා ගන්න.
⚠️ වෛද්‍ය අවවාදය
මෙම මෙවලම අධ්‍යාපනික තොරතුරු සඳහා පමණි. මෙය අක්මා රෝගයක් තහවුරු කිරීමක් නොවේ. සියලු ප්‍රතිඵල වෛද්‍යවරයෙකු විසින් අර්ථ දැක්විය යුතුය. වෛද්‍ය උපදෙස් වෙනුවට භාවිතා නොකරන්න.
Dr. Seneth Gajasinghe
වෛද්‍ය සමාලෝචිත
Dr. Seneth Gajasinghe
MBBS (Col) · MD (Col) · SLMC No. 27329
මෙම ගණකය FIB-4 liver fibrosis score භාවිතා කරයි. ප්‍රතිඵල අධ්‍යාපනික අරමුණු සඳහා පමණී, clinical assessment වෙනුවට නොවේ.
සිනෙත් රෝහල →
අක්මා ඇගයීමක් අවශ්‍යද?
සිනෙත් රෝහල — රත්නපිටිය, බොරලැස්ගමුව
සම්පූර්ණ liver profile, FBC සහ specialist ඇගයීම ලබා ගන්න. FibroScan හෝ ultrasound ලබා ගන්නේ කෙසේදැයි ඔබේ වෛද්‍යවරයා ඔබට මඟ පෙන්විය හැකිය.
සිනෙත් රෝහල වෙත යන්න →

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය ගැන දැනගන්න

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 යනු සැලකිය යුතු අක්මාවේ කැලැල් ඇති විය හැකි දැයි ඇස්තමේන්තු කිරීමට බහුලව භාවිතා කරන ක්‍රමයකි. ලකුණේ අදහස සහ භාවිතය ගැන ඉගෙන ගන්න.

Liver fibrosis යනු කුමක්ද?

Liver fibrosis යනු දිගුකාලීන හානිවලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස අක්මාව ඇතුළේ කැළැල් පටක ගොඩ නැගීමකි. Fatty liver (NAFLD/MASLD), මත්පැන් භාවිතය, type 2 දියවැඩියාව, obesity, සහ chronic hepatitis B හෝ C ආසාදනය සාමාන්‍ය හේතු වේ. Advanced fibrosis cirrhosis ලෙස දියුණු විය හැකිය — අක්මාවේ විශාල කොටස් කැළැල් පටකයෙන් ආදේශ වී අක්මා ක්‍රියාකාරිත්වය දුර්වල විය හැකිය.

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය යනු කුමක්ද?

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 යනු වයස, AST, ALT සහ රුධිර පට්ටිකා ගණනය යන අගයන් හතරෙන් ගණනය කරන දර්ශකයකි. සැලකිය යුතු අක්මාවේ කැලැල් ඇති විය හැකිදැයි ඇස්තමේන්තු කිරීමට මෙය භාවිතා කෙරේ. වැඩිදුර අක්මා පරීක්ෂාවක් අවශ්‍යද යන්න තීරණය කිරීමට වෛද්‍යවරුන්ට මෙය උපකාරී වේ.

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 කාණ්ඩ (වයස 35–64)

FIB-4 Scoreකාණ්ඩයඅදහස
1.3 ට අඩුඅඩු අවදානමAdvanced fibrosis හැකියාව අඩුයි. අවදානම් සාධක කළමනාකරණය සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටාව ගැන අවධානය යොමු කරන්න.
1.3 සිට 2.67අතරමැදි ප්‍රතිඵලයප්‍රතිඵලය පැහැදිලිව අඩු හෝ ඉහළ ලෙස වර්ග කළ නොහැකිය. වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය විය හැකිය.
2.67 ට වැඩිඉහළ අවදානමසැලකිය යුතු අක්මාවේ කැළැල් ඇති විය හැකි අවදානම ඉහළ. වෛද්‍ය ඇගයීම සහ වැඩිදුර පරීක්ෂණ නිර්දේශ කෙරේ.

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 කාණ්ඩ (වයස 65 හෝ ඊට වැඩි)

FIB-4 Scoreකාණ්ඩයඅදහස
2.0 ට අඩුඅඩු අවදානමAdvanced fibrosis හැකියාව අඩු විය හැකිය — මෙම වයස් cutoff භාවිතා කෙරේ.
2.0 සිට 2.67අතරමැදි ප්‍රතිඵලයවැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය විය හැකිය.
2.67 ට වැඩිඉහළ අවදානමසැලකිය යුතු අක්මාවේ කැළැල් ඇති විය හැකි. වෛද්‍ය ඇගයීම නිර්දේශ කෙරේ.

ප්‍රතිඵලය ඉහළ හෝ අතරමැදි නම් කුමක් කරන්නද?

ඉහළ හෝ අතරමැදි අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 ප්‍රතිඵලයක් සිරෝසිස් ඇති බව අදහස් නොකරයි. එය වැඩිදුර ඇගයීමක් නිර්දේශ කරයි. අක්මා ස්කෑන්, රුධිර පරීක්ෂණ, අල්ට්‍රාසවුන්ඩ් හෝ විශේෂඥ වෛද්‍ය සමාලෝචනය ඊළඟ පියවර ලෙස ඔබේ වෛද්‍යවරයා මඟ පෙන්වනු ඇත.

සම්බන්ධ ගණකය

🧪 AST සහ ALT ප්‍රතිඵල ගැන 🫘 eGFR ගණකය (වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය) ❤️ හෘදයාබාධ අවදානම් ගණකය 🔧 සියලු සෞඛ්‍ය ගණකය

නිතර අසන ප්‍රශ්න

අක්මාවේ කැලැල් තත්ත්වය ඇගයීමේ දර්ශකය-4 සහ අක්මාවේ කැලැල් ගැන සාමාන්‍ය ප්‍රශ්නවලට සිනෙත් රෝහල විසින් පිළිතුරු.

FIB-4 යනු වයස, AST, ALT සහ platelet count භාවිතයෙන් ගණනය කරන score එකකි. Liver biopsy නොකර සැලකිය යුතු අක්මාවේ කැළැල් (advanced fibrosis) ඇති විය හැකි දැයි ඇස්තමේන්තු කරයි. වැඩිදුර අක්මා පරීක්ෂාවක් අවශ්‍යද යන්න තීරණය කිරීමට බහුලව භාවිතා කෙරේ.
නැහැ. මෙම ගණකය සැලකිය යුතු අක්මාවේ කැළැල් ඇති විය හැකි සම්භාවිතාව ඇස්තමේන්තු කරයි. Fatty liver, cirrhosis, hepatitis හෝ liver cancer රෝග නිර්ණය කරන්නේ නැත. ඕනෑ ම අසාමාන්‍ය ප්‍රතිඵලයක් වෛද්‍යවරයෙකු විසින් ඇගයීමට ලක් කළ යුතුය.
AST (SGOT ලෙසද ලිවිය හැකිය) සහ ALT (SGPT ලෙසද ලිවිය හැකිය) ඔබේ liver profile හෝ LFT blood test report එකේ ඇත. Platelet count ඔබේ Full Blood Count (FBC හෝ CBC) report එකේ ඇත. අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න — ඒකය ඇතුළු නොකරන්න.
ප්‍රධාන platelet අංකය පමණක් ඇතුළු කරන්න. ඔබේ report එකේ 250 ×10³/µL හෝ 250 ×10⁹/L නම් 250 ලෙස ඇතුළු කරන්න. මෙම ගණකය සඳහා ඒකක දෙකම සංඛ්‍යාත්මකව සමාන වේ. 250000 ලෙස ඇතුළු නොකරන්න — ගණකය unit error ලෙස flag කරනු ඇත.
FIB-4 වයස 35 ට අඩු පුද්ගලයන් සඳහා අඩු විශ්වාසවන්ත වේ. වයස 65 හෝ ඊට වැඩි පුද්ගලයන් සඳහා score ඉහළ ලෙස ලැබෙන නිසා වෙනස් cutoff නිර්දේශ කෙරේ. Acute liver infection, dengue, දැඩි exercise, chemotherapy, ගර්භණීභාවය, blood disorders ද score ට බලපෑ හැකිය. ප්‍රතිඵලය සැමවිටම වෛද්‍යවරයෙකු සමඟ අර්ථ දැක්විය යුතුය.
අතරමැදි FIB-4 ප්‍රතිඵලයක් ඔබට නිශ්චිතව liver scarring ඇති බව අදහස් නොකරයි. Score අඩු හෝ ඉහළ range එකේ පැහැදිලිව නැත. ජීවන රටාව වෙනස් කිරීමෙන් පසු නැවත test, FibroScan, ELF blood test, හෝ specialist review ඔබේ වෛද්‍යවරයා නිර්දේශ කළ හැකිය.
AST සහ ALT ටිකක් ඉහළ ගිය ද fatty liver, මත්පැන්, දැඩි exercise, ඇතැම් ඖෂධ ඇතුළු බොහෝ හේතු ඒ සඳහා දායක විය හැකිය. එය සැමවිටම liver scarring අදහස් නොකරයි. FIB-4 score යනු AST, ALT, වයස සහ platelet count ඒකාබද්ධ කළ සම්පූර්ණ පින්තූරයකි. ඉහළ liver enzymes ඔබේ වෛද්‍යවරයා සමඟ සාකච්ඡා කරන්න.
⚠️
වෛද්‍ය අවවාදය
මෙම ගණකය සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනික අරමුණු සඳහා පමණී. අක්මා රෝගයක් තහවුරු කිරීමක් නොවේ. Professional වෛද්‍ය උපදෙස්, රෝග නිර්ණය, හෝ ප්‍රතිකාරය ආදේශ නොකරයි. FIB-4 ප්‍රතිඵලය සියලු පුද්ගලයන් හෝ අවස්ථා සඳහා නිවැරදිව reflect නොකළ හැකිය. ප්‍රතිඵලය අර්ථ දැකීම සහ personalised වෛද්‍ය උපදෙස් සඳහා සැමවිටම ඔබේ වෛද්‍යවරයා හමුවන්න.