Ferritin, serum iron, TIBC සහ transferrin saturation මගින් ශරීරයේ iron stores සහ iron availability පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදේ. මෙම මෙවලම බහුල iron study patterns පැහැදිලි කරයි.
Iron studies යනු ශරීරයේ iron ප්රමාණය, iron ප්රවාහනය සහ iron stores ඇගයීමට කරන රුධිර පරීක්ෂණ කට්ටලයකි. Ferritin, serum iron, TIBC සහ ගණනය කළ transferrin saturation (TSAT) ඒවාට ඇතුළත්ය.
Ferritin යනු ශරීරයේ iron ගබඩා කර තබාගන්නා protein එකකි. Iron stores ඇගයීමට භාවිතා කරන වැදගත්ම පරීක්ෂණවලින් එකකි. අඩු ferritin බොහෝ විට ශරීරයේ iron reserves අඩුවීමක් පෙන්වයි. නමුත් ferritin acute phase reactant එකක් — inflammation, infection සහ සමහර අක්මා රෝග වලදී ඉහළ යා හැකි බැවින් ferritin සාමාන්ය හෝ ඉහළ වුවද iron deficiency සැඟවිය හැක.
Serum iron මගින් රුධිරයේ පවතින iron ප්රමාණය පෙන්වයි. දිනය අනුව වෙනස් විය හැකි අතර මෑතකාලීන iron ආහාර ගැනීම, supplements සහ රෝගාබාධ මගින් බලපෑමට ලක් වේ. Serum iron ferritin, TIBC සහ TSAT සමඟ සසඳා කියවිය යුතුය.
TIBC (Total Iron Binding Capacity) මගින් රුධිරයේ iron රැගෙන යා හැකි සමස්ත හැකියාව ඇගයීමට උපකාරී වේ. Iron deficiency සමයේ TIBC ඉහළ යාම බහුල ලක්ෂණයකි. Inflammation හෝ chronic illness සමයේ TIBC අඩු විය හැක.
Transferrin saturation (TSAT) serum iron සහ TIBC වලින් ගණනය කෙරේ. Iron transport capacity එකෙන් කොපමණ ප්රමාණයක් iron මගින් භාවිතා කරන්නේද යන්න පෙන්වයි. අඩු TSAT iron availability අඩුවීමක් පෙන්විය හැකි අතර ඉහළ TSAT iron excess තත්ත්වයන්හිදී දැකිය හැක.
ඔව්. Inflammation, infection සහ සමහර අක්මා රෝග වලදී ferritin ඉහළ යා හැකි බැවින් iron deficiency සැඟවිය හැක. සාමාන්ය ferritin සමඟ අඩු serum iron සහ අඩු TSAT ඇති විට functional iron deficiency ගැන සිතිය හැකිය. CRP සහ රෝග ලක්ෂණ ද ඇගයීමේදී වැදගත් වේ.
රෝග ලක්ෂණ — දුර්වලතාව, ශ්වේතවර්ණ, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව, දුර්වලකම — ශක්තිමත් නම්, haemoglobin අඩු නම්, iron studies අසාමාන්ය නම් හෝ ප්රතිඵල රෝග තත්ත්වයට නොගැලපේ නම් වෛද්ය උපදෙස් ලබාගැනීම වැදගත් වේ. Iron supplements ලබාගැනීමට පෙර සෑම විටම වෛද්යවරයාගෙන් උපදෙස් ලබාගන්න.
Iron studies ප්රතිඵල ගැන නිතර අසන ප්රශ්න — සිනෙත් හොස්පිටල්ස් විසින් පිළිතුරු දෙනු ලැබේ.
සිංහලෙන් මෙඩිසින් ව්යාපෘතිය සිනෙත් හොස්පිටල්ස් විසින් ආධාරව ක්රියාත්මක වේ. සුදුසු රෝගීන් සඳහා නොමිලේ ප්රතිකාර අවස්ථා ගැන දැනගැනීමට අප හා සම්බන්ධ වන්න.