රුධිර පට්ටිකා යනු මොනවාද?
රුධිර පට්ටිකා යනු රුධිරයේ තිබෙන ඉතා කුඩා කොටස් වේ. මේවා රුධිර සෛල ගණයට සුදුසුකම් නොලබයි.
ශරීරයේ ඕනෑම ස්ථානයක රුධිර නාලයක හානි වීමක් සිදු වූ විට, එම ස්ථානයට එක් වී රුධිර ගැලීම පාලනය කිරීමට රුධිර පට්ටිකා උපකාරී වේ.
එම නිසා රුධිර පට්ටිකා ශරීරයේ ස්වාභාවික රුධිර කැටි ගැසීමේ ක්රියාවලියේ වැදගත් කොටසකි.
සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC) මගින් රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව මැනිය හැකිය.
ඩෙංගු රෝගයේදී රුධිර පට්ටිකා අඩු වන්නේ ඇයි?
ඩෙංගු රෝගයේදී රුධිර පට්ටිකා අඩුවීම සාමාන්යයෙන් දැකිය හැකි රසායනාගාර ප්රතිඵලයකි.
මෙය සිදුවීමට හේතු කිහිපයක් ඇත. ඩෙංගු වෛරසය මගින් ඇටමිදුළු වල රුධිර පට්ටිකා නිෂ්පාදනය තාවකාලිකව අඩු කළ හැකිය. එමෙන්ම ශරීරයේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය මගින් රුධිර පට්ටිකා විනාශ වීමද වැඩි විය හැකිය.
මෙම හේතු එකට ක්රියා කිරීම නිසා රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව ක්රමයෙන් අඩු වේ.
රුධිර පට්ටිකා අඩු වීම ආරම්භ වන්නේ කවදාද?
රෝගයේ මුල් දින කිහිපයේදී රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව සාමාන්ය අගයක තිබිය හැකිය.
බොහෝ රෝගීන්ගේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව දින 3 සිට 5 අතර කාලයේදී අඩු වීම ආරම්භ වේ. බොහෝ විට අඩුම අගය දක්නට ලැබෙන්නේ දින 5 සිට 7 අතර කාලයේදීය.
ඉන්පසු සුව වීමේ අදියර ආරම්භ වන විට රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව නැවත ඉහළ යාම ආරම්භ වේ.
| රෝගයේ දිනය | රුධිර පට්ටිකා |
|---|---|
| 1–3 | සාමාන්ය අගයක තිබිය හැකිය |
| 3–5 | අඩු වීම ආරම්භ වේ |
| 5–7 | අඩුම අගයට ළඟා විය හැකිය |
| සුව වීමේ අදියර | නැවත වැඩි වීමට පටන් ගනී |
සාමාන්ය රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව කීයද?
බොහෝ නිරෝගී වැඩිහිටියන්ගේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව මයික්රොලීටරයකට 150,000 සිට 400,000 අතර වේ.
මෙම අගයට වඩා අඩු සංඛ්යාවක් තිබේ නම් එය රුධිර පට්ටිකා අඩුවීමක් ලෙස සලකයි.
කෙසේ වෙතත් රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් භාවිතා කර රෝගයේ බරපතල බව තීරණය කළ නොහැකිය. වෛද්යවරුන් රෝග ලක්ෂණ, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ, FBC වාර්තාවේ වෙනත් අගයන් සහ රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වයද එකට සලකා බලයි.
ඩෙංගු රෝගයේදී FBC වාර්තාවේ වෙනත් වැදගත් අගයන්
ඩෙංගු රෝගයේදී වෛද්යවරුන් රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් නොව FBC වාර්තාවේ වෙනත් අගයන්ද සලකා බලයි.
විශේෂයෙන් සුදු රුධිරාණු සංඛ්යාව සහ ලේවල ඝනකම (PCV/ Hematocrit) වැදගත් විය හැකිය.
එම නිසා රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් නොව සම්පූර්ණ FBC වාර්තාවම ඇගයීම වැදගත් වේ.
රුධිර පට්ටිකා අඩු වීමෙන් දරුණු ඩෙංගු රෝගයක් අදහස් වේද?
නැත. මෙය ඩෙංගු රෝගය පිළිබඳව පවතින වඩාත් සුලභ වැරදි මතයකි.
රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව ඉතා අඩු අගයන්ට පහළ යන රෝගීන් පවා බොහෝ දුරට සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වේ. අනෙක් අතට රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව සාපේක්ෂව ඉහළ අගයන්හි ඇති සමහර රෝගීන්ට දරුණු සංකූලතා ඇති විය හැකිය.
එම නිසා වෛද්යවරුන් රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවක් පමණක් නොව සම්පූර්ණ රෝග තත්ත්වය සලකා බලයි.
රුධිර පට්ටිකා ලබාදීම අවශ්ය වන්නේ කුමන විටද?
රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව අඩු වූ සෑම රෝගියෙකුටම රුධිර පට්ටිකා ලබාදීම අවශ්ය නොවේ.
බොහෝ ඩෙංගු රෝගීන්ට රුධිර පට්ටිකා ලබාදීමක් අවශ්ය නොවේ. නිසි වෛද්ය අධීක්ෂණය යටතේ බොහෝ රෝගීන් කිසිදු රුධිර පට්ටිකා ලබාදීමකින් තොරව සුව වේ.
බොහෝ රෝගීන් කිසිදු රුධිර පට්ටිකා ලබාදීමකින් තොරව සුව වේ.
රුධිර පට්ටිකා ලබාදීම අවශ්යද යන්න තීරණය කිරීමේදී රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවට අමතරව ශරීරයේ ලේ ගැලීමක් තිබේද, රෝගියාගේ තත්ත්වය කෙසේද සහ තවත් බොහෝ සාධක වෛද්යවරුන් සලකා බලයි.
රුධිර පට්ටිකා නැවත වැඩි වන්නේ කවදාද?
බොහෝ රෝගීන්ගේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව සුව වීමේ අදියරේදී නැවත වැඩි වීමට පටන් ගනී.
රෝගයේ භයානක කාලය අවසන් වීමෙන් පසු රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව ක්රමයෙන් සාමාන්ය අගයන් කරා ළඟා වේ. බොහෝ අවස්ථාවලදී විශේෂ ප්රතිකාරයකින් තොරවම රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව යථා තත්ත්වයට පත් වේ.
නිතර අසන ප්රශ්න
- ඩෙංගු රෝගයේදී රුධිර පට්ටිකා අඩුවීම සාමාන්යයෙන් දැකිය හැකි දෙයකි.
- රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් භාවිතා කර රෝගයේ බරපතල බව තීරණය කළ නොහැකිය.
- රෝග ලක්ෂණ, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ, FBC ප්රතිඵල සහ රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය එකට සලකා බැලීම වැදගත් වේ.
- රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව අඩු සෑම රෝගියෙකුටම රුධිර පට්ටිකා ලබාදීම අවශ්ය නොවේ.
- බොහෝ රෝගීන් කිසිදු රුධිර පට්ටිකා ලබාදීමකින් තොරව සම්පූර්ණයෙන් සුව වේ.
- බොහෝ රෝගීන්ගේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව සුව වීමේ අදියරේදී නැවත සාමාන්ය අගයන් කරා ළඟා වේ.