ඩෙංගු උණ — Aedes මදුරුවන් මගින් පැතිරෙන වෛරස් රෝගය
ඩෙංගු රෝගය ඇතිවන්නේ ආසාදිත Aedes මදුරුවෙකුගේ දෂ්ටනයෙනි. රෝගයේ භයානකම කාලය සහ අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඉක්මනින් හඳුනා ගැනීම ඉතා වැදගත්ය.
Dr. Seneth Gajasinghe, MBBS MD
ලිපිය ලිඛිත හා සමාලෝචනය
MBBS (Col) — MD (Col) — SLMC No. 27329 — Sineth Hospitals
✅ වෛද්‍ය සමාලෝචනය 📅 ජූනි 2026

ඩෙංගු උණ යනු කුමක්ද?

ඩෙංගු උණ යනු ඩෙංගු වෛරසය නිසා ඇතිවන රෝගයකි. මෙය Aedes මදුරුවන් මගින් මිනිසුන් අතර පැතිරෙයි.

ඩෙංගු රෝගියෙකු අසල සිටීමෙන්, අතට අත දීමෙන් හෝ එකට ආහාර ගැනීමෙන් ඩෙංගු රෝගය පැතිරෙන්නේ නැත. ඩෙංගු පැතිරෙන්නේ ආසාදිත Aedes මදුරුවෙකු දෂ්ට කිරීමෙන් පමණි.

ඩෙංගු පැතිරෙන ආකාරය — Aedes මදුරුවා ආසාදිත කෙනෙකු දෂ්ට කර, තවත් කෙනෙකු දෂ්ට කිරීමෙන් රෝගය පැතිරේ
ඩෙංගු රෝගය කෙලින්ම ඇඟ ගෑමෙන් නොව, ආසාදිත Aedes මදුරුවෙකු ඔස්සේ පමණක් පැතිරේ.
📌
ප්‍රධාන කරුණු
  • 🦟ඩෙංගු වෛරස් වර්ග 4ක් ඇත (DENV-1 සිට DENV-4 දක්වා).
  • 🇱🇰ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු නිවර්තන රටවල ඩෙංගු රෝගය බහුලව දකිනු ලැබේ.
  • ⚠️දෙවන වරට ඩෙංගු ඇතිවීම සමහර අවස්ථාවල වඩා බරපතළ විය හැකිය.

ඩෙංගු රෝග ලක්ෂණ

මදුරුවා දෂ්ට කිරීමෙන් දින 4 සිට 10 අතර කාලයකට පසු රෝග ලක්ෂණ මතුවිය හැකිය.

ඩෙංගු රෝග ලක්ෂණ — අධික උණ, හිසරදය, ඇස් පිටුපස වේදනාව, ශරීර වේදනාව
ඩෙංගු රෝගයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ: අධික උණ, දරුණු හිසරදය, ඇස් පිටුපස වේදනාව, ශරීර හා සන්ධි වේදනාව, සහ අධික වෙහෙස.
🌡️ අධික උණ
🤕 දරුණු හිසරදය
👁️ ඇස් පිටුපස වේදනාව
💪 මාංශපේශී වේදනාව
🦴 සන්ධි හා කොන්දේ වේදනාව
🤢 වමනය සහ අධික වෙහෙස
🩸 සමේ ලප (දින 3-5 පමණ)
😩 ආහාර රුචිය නොමැතිකම
⚠️
වැදගත්: සෑම රෝගියෙකුටම සියලුම රෝග ලක්ෂණ ඇති නොවේ. ඇතැම් අවස්ථාවල බඩේ කැක්කුම, බඩ බුරුලට යාම ආදී අසාමාන්‍ය ආකාරයටද ඩෙංගු රෝගීන් ඉදිරිපත් විය හැකිය. සමේ ලප නොමැති වීමෙන් ඩෙංගු රෝගය නැතැයි නිෂ්කර්ශ නොකළ යුතුය.

ඩෙංගු සහ සාමාන්‍ය වෛරස් උණ අතර වෙනස

මුල් දින කිහිපයේදී ඩෙංගු රෝගය සාමාන්‍ය වෛරස් උණක් ලෙස පෙනිය හැකිය. ඩෙංගු සහ අනෙකුත් වෛරස් උනා රෝග වෙන් කර ගැනීමට බොහෝ විට රුධිර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වේ.

ඩෙංගු උණ සහ සාමාන්‍ය වෛරස් උණ අතර වෙනස
ඩෙංගු රෝගය සහ සාමාන්‍ය වෛරස් උණ ආරම්භයේ සමාන ලෙස පෙනිය හැකිය. රුධිර පරීක්ෂණ ඔස්සේ ද, රෝග ලක්ෂණ ඔස්සේ ද භේදය හඳුනා ගනිනු ලැබේ.
ලක්ෂණය ඩෙංගු උණ සාමාන්‍ය වෛරස් උණ
උණ අධික, හදිසියේ ආරම්භ වේ මෘදු සිට මධ්‍යස්ථ
ශරීර වේදනාව දරුණු — මාංශපේශී, සන්ධි, ඇටකටු සුළු ශරීර වේදනාව
ඇස් පිටුපස වේදනාව බහුලව දකිනු ලැබේ කලාතුරකින් දකිනු ලැබේ
සමේ ලප දින 3-5 ත් අතර ඇතිවිය හැකිය සාමාන්‍යයෙන් නොමැත
රුධිර පට්ටිකා බොහෝ විට අඩු වේ සාමාන්‍යයෙන් සාමාන්‍ය
ප්ලාස්මා කාන්දු ලක්ෂණ ඇතිවිය හැකිය සාමාන්‍යයෙන් නොමැත

ඩෙංගු රෝගයේ අදියර තුන

ඩෙංගු රෝගය සාමාන්‍යයෙන් අදියර තුනක් හරහා ගමන් කරයි. මෙම අදියර ඔස්සේ ගමන් කරන ආකාරය දැන ගැනීම ඉතා වැදගත්ය.

ඩෙංගු රෝගයේ අදියර තුන — උණ අදියර, භයානක අදියර, සුවවීමේ අදියර
ඩෙංගු රෝගය ප්‍රධාන අදියර තුනක් හරහා ගමන් කරයි. භයානකම කාලය ආරම්භ වන්නේ උණ අඩු වීමත් සමඟය.
1 වන අදියර
දින 1 – 3
උණ අදියර
අධික උණ, හිසරදය, ශරීර වේදනාව. රෝගියා ඉතා ඇස්ශ්‍රීයෙන් ශරීරයෙන් දුර්වල වේ.
2 වන අදියර
දින 4 – 6
ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය
උණ අඩු විය හැකිය — නමුත් මෙය භයානකම කාලය. ප්ලාස්මා කාන්දු වීම සහ සංකූලතා ආරම්භ විය හැකිය.
3 වන අදියර
දින 7 සිට
සුවවීමේ අදියර
ආහාර රුචිය යථා තත්ත්වයට. රුධිර පට්ටිකා වැඩි වීම. අල්ල දෙපතුළ රතු වී කසන්නට ගැනීම.
⚠️
වැදගත්: 1 වන අදියරේ සිට 2 වන අදියරයට යාම ඉහළ අවදානමක් ඇති කාලයයි. රෝගියා සුව වෙනවා යයි සිතන්නේ නැතිව, මෙම කාලය ළඟා වන විට වැඩිදුරටත් නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.

ඩෙංගු රෝගයේ භයානකම කාලය

බොහෝ රෝගීන් සහ පවුල්වල අය කරන ලොකුම වැරැද්ද වන්නේ උණ අඩු වූ විට රෝගියා සුව වී ඇතැයි සිතීමයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, උණ අඩු වන කාලය ඩෙංගු රෝගයේ භයානකම කාලය විය හැකිය.

ඩෙංගු රෝගයේ භයානකම කාලය — උණ අඩු වන විට ප්ලාස්මා කාන්දු ආරම්භ වේ
දින 4-6 ත් අතර, විශේෂයෙන් උණ අඩු වන කාලය, ඩෙංගු රෝගයේ භයානකම අවධිය. ප්ලාස්මා කාන්දු වීම සහ රුධිර පට්ටිකා ශීඝ්‍රයෙන් අඩු වීම මෙම කාලයේ සිදු වේ.
🔴
ඉතා වැදගත්: ඩෙංගු රෝගයේ භයානකම කාලය බොහෝ විට ආරම්භ වන්නේ උණ අඩු වීමෙන් පසුවය. උණ අඩු වූ නිසා රෝහල් ගැනීම ප්‍රමාද නොකළ යුතුය.

ප්ලාස්මා කාන්දු අවධියේදී ඇතිවිය හැකි සංකූලතා:

  • 💧 ප්ලාස්මා කාන්දු වීම — රුධිර වාහිනීවලින් ද්‍රාවකය කාන්දු වී ශ්වාස ගැනීමේ ගැටළු ඇතිවිය හැකිය
  • 📉 රුධිර පට්ටිකා ශීඝ්‍රයෙන් අඩු වීම — ලේ ගැලීමේ අවදානම ඉහළ යයි
  • 🩸 ලේ ගැලීම — විදුරුමස්, නාසය, සම හෝ අභ්‍යන්තර අවයව වලින්
  • 🫀 ශරීර කම්පනය (Dengue Shock) — ජීවිතයට තර්ජනාත්මක

නිසි වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ සිටින බොහෝ රෝගීන් ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය ගැටළු රහිතව ගෙවා දමති. ඉක්මන් හඳුනා ගැනීම ප්‍රධානතම සාධකයයි.

ඩෙංගු අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ

මෙම ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් වහා රෝහලකට යා යුතුය. නිවසේදී ප්‍රතිකාර නොකළ යුතුය.

ඩෙංගු අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ — දරුණු උදර වේදනාව, ලේ ගැලීම, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව
මෙම ලක්ෂණ ඕනෑම එකක් ඇතිවුවහොත් ඉක්මනින් රෝහලකට යා යුතුය.
  • 🔴 දරුණු උදර වේදනාව
  • 🔴 නැවත නැවත වමනය — දියර ගත නොහැකිව
  • 🔴 හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව
  • 🔴 විදුරුමස් වලින් ලේ ගැලීම
  • 🔴 නාසයෙන් ලේ ගැලීම
  • 🔴 වමනය සමග ලේ පිටවීම
  • 🔴 මළපහ සමග ලේ පිටවීම හෝ කළු පාට මළපහ
  • 🔴 අධික දුර්වලතාව — නැගිටීමට හෝ ඇවිදීමට නොහැකිව
  • 🔴 අධික නිදිමත, සිහිකල්පනාව දුර්වල වීම
  • 🔴 සීතල, ශ්‍රීයෙන් සම
🚨
අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති කිසිවකුට නිවසේදී ප්‍රතිකාර නොකළ යුතුය. ලඟම ඇති රෝහලකට හෝ හදිසි ප්‍රතිකාරශාලාවකට ඉක්මනින් ගෙන යා යුතුය.

ඩෙංගු රෝගයේ රුධිර පරීක්ෂණ

ඩෙංගු රෝගය හඳුනා ගැනීම සහ අධීක්ෂණය සඳහා රුධිර පරීක්ෂණ ඉතා වැදගත් වේ. ඔබේ තත්ත්වය අනුව වෛද්‍යවරයා කළ යුතු පරීක්ෂණ නිර්දේශ කරනු ඇත.

ඩෙංගු රෝගයේ රුධිර පරීක්ෂණ — FBC, NS1, IgM, IgG
ඩෙංගු රෝගයේ රුධිර පරීක්ෂණ: FBC (අධීක්ෂණය), NS1 (ඉක්මන් හඳුනා ගැනීම), IgM/IgG (රෝගය තහවුරු කිරීම).

සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC)

ඩෙංගු රෝගයේදී වඩාත් වැදගත් පරීක්ෂණය වන්නේ සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC) ය. ඒ මඟින් නිරීක්ෂණය කරනු ලබන්නේ:

🩸 රුධිර පට්ටිකා — ගණන අඩු වීම
සුදු රුධිරාණු — ඩෙංගු රෝගයේ අඩු වේ
📊 ලේවල ඝනකම (PCV/ Hematocrit) — ඉහළ ගියහොත් ප්ලාස්මා කාන්දු සංඥාවකි
🔁 දෛනිකව නිරීක්ෂණය — ප්රවණතාව වැදගත්ය

ඩෙංගු NS1 ප්‍රතිදේහ ජනක පරීක්ෂාව

NS1 ප්‍රතිදේහ ජනක (NS1 antigen) පරීක්ෂාව ඩෙංගු වෛරසය සෙරෝ රුධිරයේ සෘජුව හඳුනා ගනී. උණ ආරම්භ වී පැය 24 සිට දින 5-7 දක්වා මෙම පරීක්ෂාව වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් වේ. ප්‍රතිඵලය ධනාත්මක නම් ඩෙංගු රෝගය තහවුරු වේ. ඍණාත්මක ප්‍රතිඵලයකින් ඩෙංගු රෝගය සම්පූර්ණයෙන් බැහැර නොකළ හැකිය.

ඩෙංගු IgM / IgG ප්‍රතිදේහ පරීක්ෂාව

ඩෙංගු ප්‍රතිදේහ (antibody) පරීක්ෂාව රෝගය ආරම්භ වී දින 5-7 ගෙවුණු පසු ඩෙංගු රෝගය තහවුරු කිරීම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වේ. IgM ප්‍රතිදේහ මෑතකාලීන ආසාදනය සනාථ කරයි. IgG ප්‍රතිදේහ ඉහළ නම් කලින් ඩෙංගු රෝගය ඇතිවී ඇතිබවට සාක්ෂිය ලැබේ.

📌
රෝගය ආරම්භ වී දින කීයක් ගෙවී ඇත්ද යන්න මත නිවැරදි පරීක්ෂාව තෝරා ගැනීම වෛද්‍යවරයා කරනු ඇත. NS1 ඉක්මන් ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට, IgM/IgG ප්‍රතිදේහ සහ ක්ලිනිකල් තත්ත්වය සසඳා රෝගය හඳුනා ගැනීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ.

ඩෙංගු සහ රුධිර පට්ටිකා

රුධිර පට්ටිකා යනු රුධිර වාහිනී හානියකදී ලේ ගැලීම නැවත්වීමට උපකාරී වන රුධිරයේ කොටසකි. ඩෙංගු රෝගයේදී සහ බොහෝ වෛරස් උණ රෝග වලදී රුධිර පට්ටිකා අඩුවීම සාමාන්‍ය දෙයකි.

ඩෙංගු රෝගයේදී රුධිර පට්ටිකා ගණන වෙනස් වන ආකාරය
රුධිර පට්ටිකා ගණන සාමාන්‍යයෙන් ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය (දින 4-6) දී ශීඝ්‍රයෙන් අඩු වේ. සුවවීමේ අදියරේ නැවත ඉහළ යයි.

ප්‍රාප්ත වයස්කාරයෙකුගේ සාමාන්‍ය රුධිර පට්ටිකා ගණන රුධිරයේ ක්ෂුද්‍ර ලීටරයකට 150,000 සිට 400,000 දක්වා වේ. ඩෙංගු රෝගයේදී 100,000 ට අඩු, සමහරවිට 20,000 ට ද අඩු විය හැකිය.

පට්ටිකා අඩු වීම පමණක් රෝගය ඩෙංගු බවත් ඩෙංගු නම් රෝගය බරපතළ බවත් අදහස් නොවේ. වෛද්‍යවරු රුධිර පට්ටිකා ගණන, රෝග ලක්ෂණ සහ අනෙකුත් පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල එකට සලකා බලයි.

රුධිර පට්ටිකා ශීඝ්‍රයෙන් අඩු වේ ද, ලේ ගැලීමේ ලක්ෂණ ඇත ද යන්න ප්‍රධාන සාධකයි. රුධිර පට්ටිකා ආදේශ කිරීම (transfusion) ලේ ගැලීමක් නොමැතිව, ගණන් අඩු නිසා පමණක් සාමාන්‍යයෙන් නිර්දේශ නොකෙරේ.

⚠️
වෛද්‍ය නිර්දේශ නොමැතිව රුධිර පට්ටිකා ආදේශ කිරීම ඉල්ලා නොසිටිය යුතුය. නිවැරදි ප්‍රතිකාරය නිර්ණය කරන්නේ ඔබේ රෝගී තත්ත්වය සහ රුධිර ප්‍රතිඵල සසඳා ගෙනය.
📖
රුධිර පට්ටිකා සංඛ්‍යාව, ඒවා ඩෙංගු රෝගයේදී අඩු වන්නේ ඇයි, සාමාන්‍ය අගය සහ රුධිර පට්ටිකා ලබාදීම අවශ්‍ය වන්නේ කවදාද යන්න ගැන සවිස්තරව දැන ගැනීමට: ඩෙංගු රෝගයේදී රුධිර පට්ටිකා: සංඛ්‍යාවෙන් අදහස් වන්නේ කුමක්ද? →

ඩෙංගු රෝගයට ප්‍රතිකාර

ඩෙංගු රෝගයට විශේෂ වූ වෛරස් නාශක ඖෂධයක් නොමැත. ප්‍රතිකාරය සහාය ප්‍රතිකාරය ලෙස හඳුන්වන අතර, රෝග ලක්ෂණ සමනය කිරීම, ජල සත්කාරය සහ සමීප නිරීක්ෂණය ඊට ඇතුළත් වේ.

🛌 විවේකය
💧 ප්‍රමාණවත් දියර ගැනීම
💊 උණට Paracetamol
🩺 රුධිර පරීක්ෂණ මගින් අධීක්ෂණය
📋 වෛද්‍ය උපදෙස් පිළිපැදීම
🏥 අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇතිවුවහොත් රෝහල් ගැනීම
📌
ප්‍රමාණවත් දියර ගැනීම ඩෙංගු ප්‍රතිකාරයේ ප්‍රධාන කොටසකි. ශරීරය ඩෙංගු රෝගය ජය ගැනීමට හොඳ ජලය සත්කාරය ඉතා ඉවහල් වේ.

ඩෙංගු රෝගයේදී නොකළ යුතු දේ

ඇතැම් ඖෂධ ඩෙංගු රෝගය බරපතළ කළ හැකිය. මෙය ජීවිතයට තර්ජනාත්මක විය හැකිය.

ඩෙංගු රෝගයේදී නොකළ යුතු දේ — Ibuprofen, Diclofenac, Aspirin නොගත යුතුය
ඩෙංගු රෝගයේදී Ibuprofen, Diclofenac සහ Aspirin ගැනීම ලේ ගැලීමේ අවදානම ඉහළ දමයි. Paracetamol පමණි ආරක්ෂිත.
  • 🚫 Ibuprofen — ලේ ගැලීමේ අවදානම ඉහළ නංවයි
  • 🚫 Diclofenac (Voltaren) — ලේ ගැලීමේ අවදානම ඉහළ නංවයි
  • 🚫 Aspirin — රුධිරය තනු කර ලේ ගැලීම වැඩිවිය හැකිය
  • 🚫 හිතු මනාපයට ස්වයං ප්‍රතිකාර
  • 🚫 මත්පැන් භාවිතය
  • 🚫 Antibiotics — ඩෙංගු රෝගය වෛරස් ව්‍යාධිකාරකයකි; Antibiotics ඵලදායී නොවේ
🔴
වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් නොමැතිව ඖෂධ ලබා ගැනීමෙන් වළකින්න. Paracetamol පමණි ඩෙංගු රෝගයේදී ආරක්ෂිතව ගත හැකි නිකරුණු ඖෂධය.

ඩෙංගු රෝගය සදහා මූලික ප්‍රතිකාර

ඩෙංගු රෝගයට බොහෝ අවස්ථාවල විශේෂ වෛරස් නාශක ඖෂධයක් නොමැත. ප්‍රතිකාර වල ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ශරීරය දියර හිඟ වීමෙන් ආරක්ෂා කර, රෝගියා ආරක්ෂිතව අධීක්ෂණය කිරීමයි.

රෝගියා ප්‍රමාණවත් පරිදි දියර පානය කිරීම ඉතා වැදගත්ය. වතුර, ORS, සුප්, කැඳ, පොල් වතුර වැනි දියර වර්ග වඩා සුදුසු වේ. වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව ලබා ගැනීම වඩා උචිත වේ නමුත් වමනය වැඩි නම් හෝ දියර පානය කළ නොහැකි නම් වහා වෛද්‍ය ඇගයීමක් අවශ්‍ය වේ.

💧 ප්‍රමාණවත් දියර පානය
🛌 විවේකය
💊 උණට පැරසිටමෝල් පමණක් ගැනීම
🧪 වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව රුධිර පරීක්ෂණ
🚩 අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ නිරීක්ෂණය
⚠️
වැදගත්: ඩෙංගු රෝගයේදී Ibuprofen, Diclofenac සහ Aspirin වැනි වේදනා නාශක වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව භාවිතා නොකරන්න. උණට පැරසිටමෝල් භාවිතා කළ හැක, නිවැරදි මාත්‍රාව පමණක් බාවිතා කළ යුතුය.

රෝහලට යා යුත්තේ කුමන අවස්ථාවේදීද?

සෑම ඩෙංගු රෝගියෙකුම රෝහල්ගත කළ යුතු නැත. නමුත් පහත ලක්ෂණ ඇතිවුවහොත් ඉක්මනින් වෛද්‍ය ඇගයීමක් ලබා ගත යුතුය.

ඩෙංගු රෝගයේදී රෝහලට යා යුතු අවස්ථා
මෙම ලක්ෂණ ඇතිවිමෙදී ඉක්මනින් රෝහලකට යා යුතුය. ලක්ෂණ සුව වේ යයි ගෙදරදී බලා නොසිටිය යුතුය.
  • 🚨 ඕනෑම අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණයක් ඇතිවිම
  • 🚨 දියර පානය කළ නොහැකිනම්
  • 🚨 නැවත නැවත වමනය — පැය 24 කට වඩා
  • 🚨 හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව
  • 🚨 ලේ ගැලීමක් — විදුරුමස්, නාසය, සම, මුත්‍රා හෝ මළපහ
  • 🚨 අධික දුර්වලතාව
  • 🚨 ගර්භණී කාන්තාවන්
  • 🚨 ළදරුවන් සහ කුඩා දරුවන්
  • 🚨 වැඩිහිටි රෝගීන් හෝ දියවැඩියාව, හෘද රෝග, වකුගඩු රෝග ඇති රෝගීන්
🚨
සැකයක් ඇතිනම් රෝහලකට යාම ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨය. ඇගයීමේ ලකුණ හොඳ යයි නිවසට යාවා ගැනීමෙන් ගන්නා ලොකු ජය ජීවිතයේ ලොකුම ජය විය හැකිය.

නිතර අසන පැණ

සාමාන්‍ය ඩෙංගු රෝගීන්ට නිවසේදී ප්‍රතිකාර ගත හැකිය. නමුත් දෛනිකව රුධිර පරීක්ෂණ කිරීම සහ රෝග ලක්ෂණ නිරීක්ෂණය කිරීම අවශ්‍ය වේ. දරුණු උදර වේදනාව, නැවත නැවත වමනය, ලේ ගැලීම හෝ අධික දුර්වලතාව ඇතිවුවහොත් ඉක්මනින් රෝහලකට යා යුතුය.
ඩෙංගු රෝගය සාමාන්‍යයෙන් දින 7 සිට 10 දක්වා පවතී. උණ අදියර දින 3-4 ක්, ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය දින 4-6 ත් අතර, සුවවීමේ අදියර දින 7 සිට ආරම්භ වේ. ශරීර වෙහෙස සති ගණනක් ඉතිරිව පැවතිය හැකිය.
නැත. බොහෝ රෝගීන් නිසි අධීක්ෂණය යටතේ නිවසේදී සුව විය හැකිය. රෝහල්ගත කිරීම සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය වන්නේ අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇත්නම්, දියර ගත නොහැකිනම්, රුධිර ප්‍රතිඵල සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් නම් හෝ ළදරු, වැඩිහිටි, ගර්භණී රෝගීන් නම්ය.
ප්‍රාප්ත වයස්කාරයෙකුගේ සාමාන්‍ය රුධිර පට්ටිකා ගණන රුධිරයේ ක්ෂුද්‍ර ලීටරයකට 150,000 සිට 400,000 දක්වා වේ. ඩෙංගු රෝගයේදී රුධිර පට්ටිකා ගණන සැලකිය යුතු ලෙස අඩු විය හැකිය. රුධිර පට්ටිකා ගණන අඩු වීම රෝගය ඩෙංගු බවට හෝ රෝගය බරපතළ බවට එකම සාක්ෂිය නොවේ.
සාමාන්‍යයෙන් රෝගය ආරම්භ වී දින 3 සිට 5 අතර රුධිර පට්ටිකා ගණන අඩු වීම ආරම්භ වේ. ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය (දින 4-6) ශීඝ්‍රතමව අඩු විය හැකිය. සුවවීමේ අදියරේ නැවත ඉහළ යයි.
ඔව්. ඩෙංගු වෛරස් වර්ග 4ක් ඇත (DENV-1 සිට DENV-4 දක්වා). එක් වර්ගයකින් ආසාදිත ව සුව වූ පසු එම වර්ගයට ජීවිතය පුරා ප්‍රතිශක්තිය ලැබේ. නමුත් වෙනත් වර්ගයකින් ඩෙංගු නැවත ඇතිවිය හැකිය. දෙවන වරට ඩෙංගු ඇතිවීම සමහර විට වඩා බරපතළ විය හැකිය.
නැත. ඩෙංගු රෝගය කෙලින්ම ස්පර්ශ කිරීමෙන්, ඇඟ ගෑමෙන් හෝ ඒකාබද්ධ ආහාරයෙන් බෝ නොවේ. ආසාදිත Aedes මදුරුවෙකු ඔස්සේ පමණක් රෝගය පැතිරේ. ඒ නිසා ඩෙංගු රෝගියෙකු රැකබලා ගැනීම ඔබව ඍජුව ආසාදිත නොකරයි.
ඔබේ වෛද්‍යවරයා ඔබේ තත්ත්වය අනුව රුධිර පරීක්ෂණ කළ යුතු කාල පරාසය නිර්ණය කරනු ඇත. ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය (දින 4-6) දී සෑම දිනකම සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC) කිරීම සාමාන්‍ය කාර්යයකි. රුධිර පට්ටිකා ශීඝ්‍රයෙන් අඩු නම් දිනකට දෙවාරකට ද පරීක්ෂා කළ යුතු විය හැකිය.
✅ ප්‍රධාන කරුණු
  • ඩෙංගු යනු Aedes මදුරුවන් මගින් පැතිරෙන වෛරස් රෝගයකි — රෝගියාගෙන් රෝගය බෝ නොවේ.
  • අධික උණ, හිසරදය සහ ශරීර වේදනාව ප්‍රධාන ලක්ෂණ වේ.
  • උණ අඩු වන කාලය බොහෝ විට භයානකම අදියර (ප්ලාස්මා කාන්දු අවධිය) ය.
  • අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇතිවිනම් වහා රෝහලකට යා යුතුය.
  • සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC) ඩෙංගු රෝගයේ ප්‍රධාන අධීක්ෂණ පරීක්ෂාවයි.
  • Paracetamol පමණි ආරක්ෂිත — Ibuprofen, Aspirin, Diclofenac නොගත යුතුය.
  • නිසි අධීක්ෂණය යටතේ බොහෝ රෝගීන් සම්පූර්ණයෙන් සුව වේ.
  • ඩෙංගු රෝගයේදී ප්‍රමාණවත් දියර, විවේකය, පැරසිටමෝල් සහ වෛද්‍ය අධීක්ෂණය මූලික ප්‍රතිකාර වේ.