ඩෙංගු රෝගය තහවුරු වූ විගස බොහෝ අවස්ථාවල මතුවන පළමු ප්රශ්නය වන්නේ,
"දැන් රෝහලකට ඇතුළත් වෙන්න ඕනද?"
යන්නයි.
බොහෝ දෙනා සිතන්නේ, ඩෙංගු රෝගය හැදුණු සෑම පුද්ගලයෙකුම රෝහලක නතර කළ යුතු බවයි. එහෙත් එය සත්ය නොවේ.
ඇත්ත වශයෙන්ම, ඩෙංගු රෝගීන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් රෝහලකට ඇතුළත් නොවී, වෛද්ය උපදෙස් අනුව නිවසේදී ආරක්ෂිතව සුවය ලබති.
අනෙක් අතට, සමහර රෝගීන්ට රෝහලේ නිරීක්ෂණය අවශ්ය විය හැක. තවත් සුළු පිරිසකට රෝහලේ ප්රතිකාර අවශ්ය විය හැක.
මෙම තීරණය ගන්නේ NS1 වාර්තාවක්, FBC වාර්තාවක්, හෝ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවක් පමණක් සලකා බලා නොවේ. වෛද්යවරයා රෝගියාගේ රෝග ලක්ෂණ, ශාරීරික පරීක්ෂාව, රෝගයේ අවධිය, රුධිර පරීක්ෂණ, වෙනත් රෝග සහ සමස්ත තත්ත්වය සියල්ල එකට සලකා බලා රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතුද නැතිද යන්න තීරණය කරයි.
මෙම ලිපියෙන් ඔබ ඉගෙන ගන්නේ:
- හැම ඩෙංගු රෝගියෙකුම රෝහලට ඇතුළත් කිරීම අවශ්ය නැත්තේ ඇයි,
- රෝහලේ නිරීක්ෂණය අවශ්ය විය හැකි රෝගීන් කවුද,
- නිවසේදී ආරක්ෂිතව ප්රතිකාර ලබා ගත හැකි රෝගීන් කවුද,
- වෛද්යවරු මෙම තීරණය ගන්නේ කෙසේද,
- සහ රෝහලට ඇතුළත් වූ පසු සාමාන්යයෙන් සිදු වන දේ.
ඩෙංගු රෝහලට ඇතුළත් කිරීම — එක බැල්මෙන්
| ප්රශ්නය | කෙටි පිළිතුර |
|---|---|
| හැම ඩෙංගු රෝගියෙකුම රෝහලකට ඇතුළත් කරනවාද? | නැහැ. බොහෝ දෙනා නිවසේදී සුවය ලබයි. |
| රෝහලකට ඇතුළත් කරන්නේ කාවද? | වෛද්යවරයාගේ තක්සේරුව අනුව අවදානම වැඩි රෝගීන්. |
| රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවෙන් පමණක් රෝහල් ගත වීම තීරණය කරනවාද? | නැහැ. රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය සලකා බලයි. |
| ඩෙංගු රෝගීන්ට ගෙදරදී ප්රතිකාර කළ හැකිද? | ඔව්. වෛද්යවරයා ආරක්ෂිත බව තීරණය කළහොත්. |
| රෝගියාගේ තත්ත්වය වෙනස් වුණොත්? | වහාම නැවත වෛද්ය පරීක්ෂාවක් ලබා ගන්න. |
💡 ඩෙංගු රෝගියෙකු රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතුද යන්න තීරණය කරන්නේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවෙන් පමණක් නොවේ.
වෛද්යවරයා රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය සලකා බලා මෙම තීරණය ගනී.
හැම ඩෙංගු රෝගියෙකුම රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතුද?
ඩෙංගු රෝගය තහවුරු වූ විගස බොහෝ දෙනා බියට පත් වීම සාමාන්ය දෙයකි. එහෙත්, ඩෙංගු රෝගය වැළඳෙන සෑම පුද්ගලයෙකුටම රෝහලේ ප්රතිකාර අවශ්ය නොවේ.
බොහෝ රෝගීන්ට ප්රමාණවත් දියර පානය කිරීම, වෛද්ය උපදෙස් පිළිපැදීම, නියමිත දිනට නැවත පරීක්ෂාවට යාම සහ අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටීම ප්රමාණවත් වේ.
රෝහලට ඇතුළත් නොකිරීම යනු රෝගය සැහැල්ලුවෙන් සැලකීමක් නොවේ. වෛද්යවරයාගේ තක්සේරුව අනුව එම අවස්ථාවේදී නිවසේදී ප්රතිකාර කිරීම ආරක්ෂිත බව පෙන්වන තීරණයකි.
බොහෝ ඩෙංගු රෝගීන් නිවසේදී සුවය ලබන්නේ ඇයි?
"ඩෙංගු" යන වචනය ඇසුණු විගස බොහෝ දෙනා බියට පත්වීම සාමාන්ය දෙයකි. එහෙත්, සෑම ඩෙංගු රෝගියෙකුම එකම ආකාරයෙන් බරපතළ තත්වයට පත් වන්නේ නැත.
බොහෝ රෝගීන්ට රෝගය ස්වභාවිකව සුව අතට හැරෙන අතර, රෝහලේ ප්රතිකාර නොමැතිව වුවද ආරක්ෂිතව සුවය ලබා ගත හැක. වෛද්යවරයා රෝගියා හොඳින් පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසු නිවසේදී ප්රතිකාර කිරීම ආරක්ෂිත බව තීරණය කළහොත් රෝහලට ඇතුළත් කිරීම අවශ්ය නොවිය හැක.
සමහර රෝගීන්ට රෝහලේ නිරීක්ෂණය අවශ්ය වන්නේ ඇයි?
"රෝහලට ඇතුළත් කරනවා" යන්නෙන් බොහෝ දෙනා අදහස් කරන්නේ, රෝගය ඉතා දරුණු වී ඇති බවයි. නමුත් ඩෙංගු රෝගයේදී එය බොහෝ විට සත්ය නොවේ.
වෛද්යවරු සමහර රෝගීන් රෝහලට ඇතුළත් කරන්නේ ඔවුන්ගේ තත්ත්වය ළඟින් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහාය. මෙම කාලය තුළ, රෝගියාගේ තත්ත්වය වෙනස් වුවහොත් එය ඉක්මනින් හඳුනාගෙන අවශ්ය ප්රතිකාර ලබා දිය හැකි වීම සදහාය. බොහෝ රෝගීන් මෙවැනි නිරීක්ෂණයකින් පසු සංකූලතා නොමැතිව සුව වී නිවසට පිටව යයි.
💡 රෝහලට ඇතුළත් කිරීම බොහෝ විට පූර්ව ආරක්ෂිත තීරණයකි.
වෛද්යවරු එම තීරණය ගන්නේ කෙසේද?
සමහර රෝගීන් අසන ප්රශ්නයක් වන්නේ, "Platelet Count එක බලලා නේද Admit කරන්නේ?" ඒ සඳහා පිළිතුර — නැහැ.
ඒ වගේම, ඩෙංගු NS1 පරීක්ෂාව Positive වීමෙන් පමණක් හෝ FBC වාර්තාවක එක් අගයක් වෙනස් වීමෙන් පමණක් හෝ රෝහලට ඇතුළත් කිරීමට තීරණය කරන්නේ නැත.
වෛද්යවරයා එකවර කරුණු කිහිපයක් සලකා බලයි:
- රෝගියාගේ රෝග ලක්ෂණ,
- අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ තිබේද,
- ශාරීරික පරීක්ෂාවේ සොයාගැනීම්,
- රෝගයේ අවධිය,
- රුධිර පරීක්ෂණවල වෙනස්වීම්,
- දියර පානය කිරීමේ හැකියාව,
- වෙනත් රෝග තිබේද, ගර්භණීභාවය,
- සහ රෝගියාට නිවසේදී ලැබෙන සහය සහ ආරක්ෂාව.
මෙම සියලු තොරතුරු එකට සලකා බැලීමෙන් පසුව පමණක් රෝහලට ඇතුළත් කිරීම අවශ්යද යන්න තීරණය කරයි.
නිවසේ ප්රතිකාර සහ රෝහලේ නිරීක්ෂණය අතර වෙනස
සමහර රෝගීන්ට නිවසේදී ප්රතිකාර කිරීම වඩාත් ආරක්ෂිත වන අතර එය සුදුසු විකල්පය වේ. තවත් සමහර රෝගීන්ට රෝහලේ නිරීක්ෂණය වඩාත් සුදුසු වේ. මෙම තීරණය රෝගියාගෙන් රෝගියාට වෙනස් විය හැක.
එබැවින්, අසල්වැසියෙකු, ඥාතියෙකු, හෝ වෙනත් රෝගියෙකුට ලබා දුන් ප්රතිකාර සැලැස්ම ඔබටද අනිවාර්යයෙන්ම ගැළපේ යැයි සිතන්නා එපා.
| නිවසේදී ප්රතිකාර කිරීම | රෝහලේ නිරීක්ෂණය |
|---|---|
| රෝගියා ස්ථාවර විය යුතුයි | වෛද්යවරයාට වැඩි අවධානයක් අවශ්ය බව පෙනේ |
| අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ නැහැ | අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ තිබිය හැක |
| දියර හොඳින් පානය කරයි | දියර පානය අපහසු විය හැක |
| නියමිත පරීක්ෂාවට පැමිණිය හැක | ළඟින් නිරීක්ෂණය කිරීම වඩාත් ආරක්ෂිතය |
| වෛද්යවරයා නිවසේ ප්රතිකාරය සුදුසු යැයි තීරණය කරයි | වෛද්යවරයා රෝහලේ නිරීක්ෂණය නිර්දේශ කරයි |
රෝහලට ඇතුළත් කිරීමේ තීරණය වෙනස් විය හැකිද?
ඩෙංගු රෝගය දිනෙන් දින වෙනස් විය හැකි රෝගයකි. නිවසේදී ප්රතිකාර ලබන රෝගියෙකුට අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් නැවත වෛද්ය පරීක්ෂාවක් අවශ්ය වන අතර, රෝහලට ඇතුළත් කිරීමද අවශ්ය විය හැක.
ඒ ආකාරයෙන්ම, රෝහලේ නිරීක්ෂණය ලබන රෝගියෙකුගේ තත්ත්වය ස්ථාවර වුවහොත් ඔහු හෝ ඇය නිවසට පිටත් කළ හැක.
රෝහලට ඇතුළත් කිරීම ස්ථිර තීරණයක් නොවේ.
රෝගියාගේ තත්ත්වය අනුව එය ඕනෑම අවස්ථාවක වෙනස් විය හැක.
රෝහලට ඇතුළත් කිරීමට වැඩි ඉඩක් ඇති රෝගීන්
ඩෙංගු රෝගියෙකු රෝහලට ඇතුළත් කරනවාද නැද්ද යන්න තීරණය කිරීමේදී, වෛද්යවරයා මුලින්ම බලන්නේ "මෙම රෝගියාට ඉදිරි දින කිහිපය තුළ සංකූලතා ඇති වීමේ අවදානම වැඩිද?" යන්නයි. අවදානම වැඩි බව පෙනෙන්නේ නම්, රෝහලේ නිරීක්ෂණය වඩාත් ආරක්ෂිත තීරණය විය හැක.
අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති රෝගීන්
ඩෙංගු අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති රෝගීන්ට වහාම වෛද්ය පරීක්ෂාවක් අවශ්ය වන අතර, බොහෝ දෙනෙකුට රෝහලේ නිරීක්ෂණය නිර්දේශ කළ හැක. අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වීම රෝහලට යා යුතු වැදගත්ම හේතු අතරින් එකකි. අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති රෝගීන්ගේ තත්ත්වය කෙටි කාලයක් තුළ වෙනස් විය හැකි නිසා වෛද්යවරයා රෝහලේ නිරීක්ෂණය වඩාත් සුදුසු බව තීරණය කළ හැක.
ප්රමාණවත් දියර පානය කළ නොහැකි රෝගීන්
ඩෙංගු රෝගයේදී ප්රමාණවත් දියර ලබා ගැනීම ඉතා වැදගත්ය. නමුත් සමහර රෝගීන්ට දිගින් දිගටම වමනය යාම, දැඩි ඔක්කාරය, හෝ දුර්වලතාවය නිසා ප්රමාණවත්ව දියර පානය කළ නොහැකි විය හැක. මෙවැනි අවස්ථාවලදී රෝගියා රෝහලේ නිරීක්ෂණයට ඇතුළත් කිරීම වඩාත් ආරක්ෂිත විය හැක.
තත්ත්වය නරක අතට හැරෙන රෝගීන්
මුලදී නිවසේදී ප්රතිකාර කිරීම සුදුසු බව තීරණය කළ රෝගියෙකුට වුවද, පසුව අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වීම, දියර පානය අඩුවීම, හෝ සමස්ත තත්ත්වය නරක අතට හැරීම නිසා නැවත රෝහලකට යාම අවශ්ය විය හැක. ඒ නිසා, නිවසේ ප්රතිකාර ලබන රෝගීන්ද නිරන්තරයෙන් තම තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.
වෙනත් රෝග ඇති පුද්ගලයන්
ඩෙංගු රෝගය සමඟ දියවැඩියාව, වකුගඩු රෝග, හෘද රෝග, අක්මා රෝග, හෝ වෙනත් බරපතළ නිදන්ගත රෝග ද තිබේ නම්, වෛද්යවරයා රෝහලේ නිරීක්ෂණය වඩාත් සුදුසු බව තීරණය කළ හැක.
ගර්භණී කාන්තාවන් සහ වයස්ගත රෝගීන්
ගර්භණී කාන්තාවන්ගේ සෞඛ්යය තක්සේරු කිරීමේදී, මව සහ දරුවා යන දෙදෙනාම සැලකිල්ලට ගත යුතුය. ඒ නිසා, බොහෝ විට රෝහලේ නිරීක්ෂණය නිර්දේශ කළ හැක. වයස්ගත පුද්ගලයන්ට වෙනත් රෝග තිබීමේ ඉඩ වැඩි නිසාද, ඔවුන්ටද රෝහලේ නිරීක්ෂණය අවශ්ය විය හැක.
රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් බලා රෝහලට ඇතුළත් කිරීම තීරණය කරනවාද?
මෙය ශ්රී ලංකාවේ බහුලවම පවතින වැරදි මතයකි. බොහෝ දෙනා සිතන්නේ, රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව අඩු වූ විගස රෝහලේ නතර කළ යුතු බවයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව රෝගියාගේ තත්ත්වය තක්සේරු කිරීමේදී සලකා බලන එක් කරුණක් පමණි.
වෛද්යවරයා රෝග ලක්ෂණ, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ, ශාරීරික පරීක්ෂාවේ ප්රතිඵල, සජලන තත්ත්වය, FBC පරීක්ෂණයේ ප්රතිඵල සහ රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය සලකා බලයි.
🎯 වෛද්යවරු ප්රතිකාර කරන්නේ රෝගියාටයි.
රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවට පමණක් නොවේ.
අවුරුදු 24ක තරුණයෙකුට ඩෙංගු රෝගය තහවුරු විය. ඔහුට අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ නොතිබුණි.
දියර හොඳින් පානය කළ අතර, නියමිත පරීක්ෂාවන්ටද පැමිණියේය.
වෛද්ය උපදෙස් අනුව නිවසේදී ප්රතිකාර ලබාගෙන සම්පූර්ණයෙන් සුවය ලැබීය.
අවුරුදු 60ක පුද්ගලයෙකුට ඩෙංගු රෝගය තහවුරු විය. ඔහුට දිගින් දිගටම වමනය සිදු වූ අතර ප්රමාණවත් දියර පානය කළ නොහැකි විය.
වෛද්යවරයා රෝහලේ නිරීක්ෂණය නිර්දේශ කළේය. දින කිහිපයක නිරීක්ෂණයෙන් පසු ඔහු සුවය ලබා නිවසට පිටව ගියේය.
නිවසේදී ආරක්ෂිතව ප්රතිකාර ලබා ගත හැකි රෝගීන්
ඩෙංගු රෝගියෙකු නිවසේදී ප්රතිකාර ලබනවා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ, රෝගියාට තවදුරටත් වෛද්ය අවධානය අවශ්ය නැති බව නොවේ. එයින් අදහස් වන්නේ, එම අවස්ථාවේදී රෝහලේ නතර කිරීම අවශ්ය නොවන තරමට රෝගියාගේ තත්ත්වය ස්ථාවර බව වෛද්යවරයා තීරණය කර ඇති බවයි.
නිවසේ ප්රතිකාර කිරීම සුදුසුද යන්න තීරණය කිරීමේදී, වෛද්යවරයා සාමාන්යයෙන් පහත කරුණු සලකා බලයි:
- රෝගියාගේ තත්ත්වය ස්ථාවරද?
- අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ තිබේද?
- ප්රමාණවත් දියර පානය කළ හැකිද?
- නිවසේදී රෝගියා නිරීක්ෂණය කළ හැකිද?
- නියමිත දිනයට නැවත පරීක්ෂාවට පැමිණිය හැකිද?
නිවසේදී දිනපතා නිරීක්ෂණය කළ යුතු දේ
ඩෙංගු රෝගය දිනෙන් දින වෙනස් විය හැකි බැවින්, දිනපතා ඔබගේ තත්ත්වය ගැන අවධානයෙන් සිටීම ඉතා වැදගත්ය:
- ✅ මට ප්රමාණවත් ලෙස දියර පානය කළ හැකිද?
- ✅ මම සාමාන්ය පරිදි මුත්රා පිට කරනවාද?
- ✅ මගේ තත්ත්වය ඊයේට වඩා හොඳද?
- ✅ අලුතින් අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ මතුවී තිබේද?
- ✅ මට නියමිත පරීක්ෂාවට යා හැකිද?
⚠️ අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණයක් ඇති වුවහොත් නිවසේ ප්රතිකාර දිගටම කරගෙන නොයන්න.
වහාම වෛද්ය පරීක්ෂාවක් ලබා ගන්න.
සැලසුම් කරගත් නැවත වෛද්ය පරීක්ෂාව වැදගත් වන්නේ ඇයි?
බොහෝ රෝගීන් අසන ප්රශ්නයක් වන්නේ, "දැන් හොඳයි. ආයෙත් රෝහලට යන්න ඕනද?" ඊට පිළිතුර — ඔව්, වෛද්යවරයා නියම කළා නම් යා යුතුය.
ඩෙංගු රෝගය දිනෙන් දින, ඇතැම් විට මොහොතෙන් මොහොත වෙනස් විය හැකි බැවින්, නැවත පරීක්ෂාවෙන් අලුත් රෝග ලක්ෂණ, තත්ත්වය වෙනස් ද, රුධිර පරීක්ෂණ ප්රතිඵල වෙනස් ද යන්න වෛද්යවරයාට තක්සේරු කළ හැක.
FBC නැවත නැවත කරන්නේ ඇයි?
සමහර රෝගීන් අසන්නේ, "ඊයේ FBC එක කළා. අද ආයෙත් ඇයි?" එයට හේතුව, ඩෙංගු රෝගය ක්රමයෙන් වෙනස් වන රෝගයක් වීමයි. FBC වාර්තාවේ එක් අගයක් පමණක් නොව, වෛද්යවරයා සම්පූර්ණ වාර්තාව සහ රෝගියාගේ තත්ත්වය එකට සලකා බලයි.
නිවසේ ප්රතිකාර නතර කළ යුත්තේ කුමන අවස්ථාවේද?
පහත තත්ත්වයන් ඇති වුවහොත්, වෛද්යවරයා නැවත හමුවීම හෝ රෝහලට යාම ප්රමාද නොකළ යුතුය:
- අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වීම
- දිගින් දිගටම වමනය යෑම
- දියර පානය කළ නොහැකි වීම
- අසාමාන්ය ලෙස දුර්වල වීම
- හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව
- ලේ ගැලීම
- වෛද්යවරයා අනතුරු ඇගවූ වෙනත් තත්ත්වයන් ඇති වීම
- ✅ වහාම වෛද්යවරයෙකු හමුවන්න.
- ✅ අවශ්ය නම් රෝහලට යන්න.
- ❌ ඊළඟ FBC එක එනතුරු බලා නොසිටින්න.
- ❌ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව ගැන පමණක් සිතමින් ප්රමාද නොවන්න.
නිවසේ ප්රතිකාර ආරක්ෂිත වන්නේ රෝගියාගේ තත්ත්වය ස්ථාවරව පවතින තාක් පමණි.
තත්ත්වය වෙනස් වූ විගස නැවත වෛද්ය පරීක්ෂාවක් ලබා ගැනීම වඩාත් ආරක්ෂිත තීරණයයි.
රෝහලට ඇතුළත් වූ පසු සාමාන්යයෙන් සිදු වන්නේ කුමක්ද?
රෝහලට ඇතුළත් කරනවා කියන වචනය ඇසුණු විගස බොහෝ රෝගීන් සහ පවුලේ සාමාජිකයන් සිතන්නේ "දැන් තත්ත්වය ගොඩක් බරපතළ වෙලා" කියලයි. නමුත්, ඩෙංගු රෝගයේදී එය බොහෝ අවස්ථාවල සත්ය නොවේ. බොහෝ රෝගීන් රෝහලට ඇතුළත් කරන්නේ හොඳින් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහාය.
රෝහලේ සාමාන්ය ගමන් මඟ
මුල් වෛද්ය තක්සේරුව
රෝහලට පැමිණි පසු වෛද්යවරයා සහ හෙද කාර්ය මණ්ඩලය රෝගියා පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තක්සේරුවක් සිදු කරයි. මෙහිදී සාමාන්යයෙන් රෝග ඉතිහාසය, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ, රුධිර පීඩනය, හෘද ස්පන්දන වේගය, උෂ්ණත්වය, හුස්ම ගැනීම, ශරීරයේ සජලන තත්ත්වය සහ පෙර රුධිර පරීක්ෂණ සලකා බලයි.
💡 මෙම මුල් තක්සේරුව රෝහලේදී සිදු වන සියලුම පසුකාලීන තීරණ සඳහා පදනම වේ.
වෛද්යවරු නිරීක්ෂණය කරන්නේ මොනවාද?
රෝහලේදී වෛද්යවරු සහ හෙද කාර්ය මණ්ඩලය නිරන්තරයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ රෝගියාගේ සාමාන්ය තත්ත්වය, රුධිර පීඩනය, හෘද ස්පන්දනය, හුස්ම ගැනීම, මුත්රා පිටවන ප්රමාණය, සජලන තත්ත්වය, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ සහ රුධිර පරීක්ෂණ ප්රතිඵල වල වෙනස්කම් පිළිබඳවයි.
සාමාන්යයෙන් රෝහලේ කොපමණ කාලයක් සිටිය යුතුද?
බොහෝ රෝගීන් අසන ප්රශ්නයක් වන්නේ "මට දවස් කීයක් රෝහලේ ඉන්න වෙයිද?" යන්නයි. සමහර රෝගීන් කෙටි කාලයක නිරීක්ෂණයෙන් පසු නිවසට පිටව යයි. තවත් සමහර රෝගීන්ට දින කිහිපයක් නිරීක්ෂණය අවශ්ය විය හැක. නිවසට යා හැක්කේ කවදාද යන්න තීරණය කරන්නේ වෛද්යවරයාගේ තක්සේරුව මතය.
අවුරුදු 28ක කාන්තාවකට ඩෙංගු රෝගයේ අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ මතු විය. වෛද්යවරයා රෝහලේ නිරීක්ෂණය නිර්දේශ කළේය.
දින දෙකක් පුරා ඇයගේ තත්ත්වය ස්ථාවරව පැවති අතර, කිසිදු සංකූලතාවයක් ඇති නොවීය. ඇය ආරක්ෂිතව නිවසට පිටව ගියාය.
අවුරුදු 40ක පුද්ගලයෙකු මුලින් නිවසේදී ප්රතිකාර ලබමින් සිටියේය. පසුව අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වූ නිසා නිරීක්ෂණය සදහා රෝහලට පැමිණියේය.
වෛද්යවරයා රෝහලේ නිරීක්ෂණය නිර්දේශ කළේය. තත්ත්වය ස්ථාවර වූ පසු ඔහු නිවසට පිටව ගියේය.
රෝහලේදී සිදු කරන්නේ රෝගියාගේ තත්ත්වය ආරක්ෂිතව නිරීක්ෂණය කිරීමයි.
බොහෝ රෝගීන් කිසිදු බරපතළ සංකූලතාවයකින් තොරව සුවය ලබයි.
ඩෙංගු රෝගීන් රෝහලට ඇතුළත් කිරීම පිළිබඳ වැරදි මත
ඩෙංගු රෝගය පිළිබඳව අන්තර්ජාලයේ, සමාජ මාධ්යවල, මිතුරන්ගෙන්, හෝ ඥාතීන්ගෙන් විවිධ උපදෙස් ලැබිය හැක. නිවැරදි කරුණු දැන ගැනීම ඉතා වැදගත්ය.
මිථ්යාව vs සැබෑව
| වැරදි මතය | සත්යය |
|---|---|
| සෑම ඩෙංගු රෝගියෙකුම රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතුය. | බොහෝ රෝගීන් නිවසේදී ආරක්ෂිතව සුවය ලබයි. |
| ඩෙංගු NS1 Positive නම් අනිවාර්යයෙන් රෝහලට ඇතුළත් කරනවා. | NS1 මඟින් රෝගය තහවුරු කළ හැකි නමුත් රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතුද යන්න එයින් තීරණය නොවේ. |
| රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව අඩු නම් රෝහලට යා යුතුමයි. | රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් නොව රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය සලකා බලයි. |
| උණ බැස්සාම අවදානම ඉවරයි. | අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ බොහෝ විට උණ අඩුවන කාලයේදී මතු වේ. |
| ඊයේ FBC එක හොඳ නම් අදත් අවදානමක් නැහැ. | ඩෙංගු රෝගය දිනෙන් දින වෙනස් විය හැක. |
| දැන් හොඳයි වගේ නිසා Follow-up පරීක්ෂාවට යන්න ඕන නැහැ. | වෛද්යවරයා නියම කළ Follow-up පරීක්ෂාවන් ඉතා වැදගත්ය. |
වැරදි මතය: "රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව අඩු නම් අනිවාර්යයෙන්ම රෝහලට ඇතුළත් කරනවා."
මෙය ශ්රී ලංකාවේ බහුලවම අසන ප්රශ්නයකි. "රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව 50,000යි. රෝහලට ඇතුළත් වෙන්න ඕනද?" යන ප්රශ්නයට රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් බලා පිළිතුරු දිය නොහැක.
එකම රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවක් තිබෙන රෝගීන් දෙදෙනෙකුට වුවද ලැබෙන වෛද්ය උපදෙස් වෙනස් විය හැක.
රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව වැදගත්ය.
නමුත් එය රෝහලට ඇතුළත් කිරීම තීරණය කරන එකම සාධකය නොවේ.
වැරදි මතය: "ඩෙංගු NS1 Positive නම් රෝහලේ නතර කරනවා."
ඩෙංගු NS1 පරීක්ෂාවේ කාර්යය වන්නේ ඩෙංගු රෝගය හඳුනා ගැනීමට උපකාර කිරීමයි. නමුත් ඩෙංගු NS1 Positive වීමෙන් රෝගියාගේ තත්ත්වය කොතරම් බරපතළද, රෝහලක නතර කර නිරීක්ෂණය කිරීම අවශ්යද, හෝ නිවසේදී ප්රතිකාර කළ හැකිද යන්න තීරණය කළ නොහැක. ඒ තීරණය ගන්නේ වෛද්යවරයාගේ සමස්ත තක්සේරුව මතය.
වැරදි මතය: "උණ බැස්සා නම් අවදානම ඉවරයි."
මෙය ඉතා භයානක වැරදි මතයකි. ඩෙංගු රෝගයේ අවදානම් අවධිය බොහෝ විට උණ අඩුවීමත් සමඟ ආරම්භ වේ. ඒ නිසා, උණ අඩු වූ පසුවත් අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටීම ඉතා වැදගත්ය.
උණ අඩුවීම හොඳ ලකුණක් විය හැක.
නමුත් එය පමණක් බලා අවදානම ඉවරයි කියා තීරණය නොකරන්න.
ඩෙංගු රෝගීන් නිතර කරන වැරදි
| නිතර කරන වැරැද්ද | කළ යුතු නිවැරදි දේ |
|---|---|
| රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් බලමින් තීරණ ගැනීම | වෛද්යවරයා සමස්ත තක්සේරුව මත ගන්නා තීරණ පිළිපදින්න. |
| උණ අඩු වූ නිසා සුව වුණා කියා සිතීම | අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ තිබේදැයි දිගටම නිරීක්ෂණය කරන්න. |
| සැලසුම් කරගත් Follow-up පරීක්ෂාවන්ට නොයා සිටීම | නියමිත පරීක්ෂාවට අනිවාර්යයෙන්ම යන්න. |
| අන්තර්ජාලයේ උපදෙස් පමණක් විශ්වාස කිරීම | සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙකුගේ උපදෙස් ලබා ගන්න. |
| තත්ත්වය නරක අතට හැරුණත් නිවසේම සිටීම | වහාම වෛද්ය පරීක්ෂාවක් ලබා ගන්න. |
ඩෙංගු රෝහලට ඇතුළත් කිරීමේ තීරණය ගත යුත්තේ වෛද්යවරයාගේ තක්සේරුව අනුව මිස, වැරදි මත හෝ එක් රුධිර පරීක්ෂාවක් මත නොවේ.
විනාඩියකින් මතක තබා ගමු
මෙම කරුණු පහ මතක තබා ගන්න:
- ✅ හැම ඩෙංගු රෝගියෙකුම රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතු නැහැ.
- ✅ රෝහලට ඇතුළත් කිරීමේ තීරණය ගන්නේ රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය අනුවයි.
- ✅ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් බලා තීරණ ගන්නේ නැහැ.
- ✅ අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් වහාම නැවත වෛද්ය පරීක්ෂාවක් අවශ්යයි.
- ✅ බොහෝ රෝගීන් වෛද්ය උපදෙස් අනුව ක්රියා කර නිවසේදී ආරක්ෂිතව සුවය ලබනවා.
සාරාංශය
ඩෙංගු රෝගය වැළඳුණු සෑම පුද්ගලයෙකුම රෝහලට ඇතුළත් වීමට අවශ්ය නොවේ. බොහෝ රෝගීන්, වෛද්යවරයාගේ උපදෙස් අනුව, ප්රමාණවත් දියර පානය කරමින්, නියමිත වෛද්ය පරීක්ෂාවන්ට පැමිණෙමින්, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටිමින්, නිවසේදී ආරක්ෂිතව සුවය ලබයි.
අනෙක් අතට, සමහර රෝගීන්ට රෝහලේ නිරීක්ෂණය හෝ ප්රතිකාර අවශ්ය විය හැක. මෙම තීරණය ගන්නේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව, ඩෙංගු NS1 පරීක්ෂණ වාර්තාව, හෝ FBC වාර්තාවේ එක් අගයක් පමණක් බලලා නොවේ. වෛද්යවරයා රෝග ලක්ෂණ, ශාරීරික පරීක්ෂාව, රුධිර පරීක්ෂණ ප්රතිඵල, රෝගයේ අවධිය, සජලන තත්ත්වය, අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ සහ රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය එකට සලකා බලා ආරක්ෂිතම තීරණය ගනී.
මතක තබා ගත යුතු වැදගත්ම කරුණ වන්නේ, රෝගියාගේ තත්ත්වය වෙනස් වුවහොත් වහාම නැවත වෛද්ය පරීක්ෂාවක් ලබා ගැනීමයි.
ඩෙංගු රෝගීන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් රෝහලට ඇතුළත් නොවී ආරක්ෂිතව සුවය ලබති.
රෝහලට ඇතුළත් කළ යුතුද යන්න තීරණය කරන්නේ එක රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාවකින් හෝ එක් පරීක්ෂණ ප්රතිඵලයකින් නොව, රෝගියාගේ සමස්ත තත්ත්වය අනුවය.
අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් හෝ තත්ත්වය නරක අතට හැරේ නම් ප්රමාද නොකර වහාම වෛද්ය පරීක්ෂාවක් ලබා ගන්න.
ඊළඟට කියවිය යුතු ලිපි
- ඩෙංගු අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ — රෝහලට වහාම යා යුතු ලක්ෂණ මොනවාදැයි සරලව ඉගෙන ගන්න.
- ඩෙංගු FBC (සම්පූර්ණ රුධිර) පරීක්ෂාව — රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව, සුදු රුධිර සෛල සහ Hematocrit (PCV) එකට සලකා බලන ආකාරය ඉගෙන ගන්න.
- ඩෙංගු රෝගයේ රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව — රුධිර පට්ටිකා සංඛ්යාව පමණක් බලලා තීරණ ගන්න බැරි ඇයිද යන්න තේරුම් ගන්න.
- ඩෙංගු ප්රතිකාර පැහැදිලි කිරීම (ඉදිරියේදී පළ කෙරේ.)
- ඩෙංගු රෝගයේදී දියර ලබාදීම (ඉදිරියේදී පළ කෙරේ.)
ඩෙංගු රෝගය ඇති නිසා ගෙදරදී ප්රතිකාර ලබන ඔබට,
තද බඩේ වේදනාව, දිගින් දිගටම වමනය යෑම, ලේ ගැලීම, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව, අසාමාන්ය නිදිමත, ව්යාකූල බව, මුත්රා පිටවන ප්රමාණය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවීම, හෝ වෙනත් ඩෙංගු අනතුරු ඇඟවීමේ ලක්ෂණ ඇති වූ විට — ප්රමාද නොකර ළඟම රෝහලට යන්න හෝ වෛද්යවරයෙකු හමුවන්න.