ඔබගේ ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ පරීක්ෂාව "Positive" කියලා වාර්තාවේ සඳහන් වෙලා තිබෙනවාද?
එය දැක ඔබට,
- "මට දැන් ඩෙංගු රෝගය තිබෙනවාද?"
- "කලින් හැදුණු ඩෙංගු තවමත් සුව වෙලා නැද්ද?"
- "මෙය භයානක ප්රතිඵලයක්ද?"
වැනි ප්රශ්න ඇති වී තිබේද?
බොහෝ දෙනෙක් ඩෙංගු IgG පොසිටිව් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ දැනට ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව යැයි සිතන නමුත්, එය නිවැරදි නොවේ.
පොසිටිව් ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් පවසන්නේ ඔබගේ ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු වෛරස ආසාදනයකට ලක් වී එම වෛරසය හඳුනාගෙන ඊට ප්රතිචාර දක්වා ඇති බවයි.
බොහෝ දෙනෙක් "ඩෙංගු IgG Positive කියන්නේ මොකක්ද?", "IgG Negative කියන්නේ මොකක්ද?", "ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් ඩෙංගු තහවුරු වෙනවාද?" යන ප්රශ්න අසන අතර, මෙම ලිපිය එම සියලු ප්රශ්නවලට සරල පිළිතුරු ලබා දෙයි.
මෙම ලිපියෙන් සරල සිංහලෙන් පැහැදිලි කරන්නේ,
- ඩෙංගු IgG යනු කුමක්ද?
- ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?
- ඩෙංගු IgG නෙගටිව් වීමෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?
- ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් දැනගත හැක්කේ සහ දැනගත නොහැක්කේ මොනවාද?
මෙම ලිපිය කියවීමට පෙර මතක තබා ගත යුතු වැදගත්ම කරුණක් ඇත.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට අද ඩෙංගු තිබෙන බව නොව, ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු ආසාදනයකට ප්රතිචාර දක්වා එය මතක තබාගෙන ඇති බව පෙන්වන ප්රතිඵලයකි.
කෙටියෙන් බලමු
සම්පූර්ණ ලිපිය කියවීමට පෙර ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ පරීක්ෂාව පිළිබඳ වැදගත් කරුණු මෙම වගුවෙන් ඉක්මනින් දැනගන්න.
| ප්රශ්නය | කෙටි පිළිතුර |
|---|---|
| ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ පරීක්ෂාවෙන් සොයන්නේ මොනවාද? | ඩෙංගු වෛරසයට එරෙහිව ශරීරය නිපදවන IgG ප්රතිදේහ. |
| ඩෙංගු IgG පොසිටිව් කියන්නේ? | බොහෝ විට කලින් ඩෙංගු ආසාදනයක් තිබූ බවට සහාය දෙන ප්රතිඵලයකි. |
| ඩෙංගු IgG නෙගටිව් කියන්නේ? | ශරීරය තුළ ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ හඳුනා ගැනීමට නොමැති බවයි. එයට හේතු කිහිපයක් තිබිය හැක. |
| ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වන්නේ කවදාද? | ඩෙංගු IgM වලට වඩා පසුව. |
| ඩෙංගු IgG කොපමණ කාලයක් පවතිනවාද? | බොහෝ විට වසර ගණනාවක්. සමහර විට ජීවිත කාලය පුරාම. |
| ඩෙංගු IgG පොසිටිව් නම් අද ඩෙංගුද? | සෑම විටම එසේ නොවේ. |
මෙය කෙටි සාරාංශයක් පමණි. පහත කොටස්වලින් මෙම කරුණු සරලව සහ උදාහරණ සමඟ පැහැදිලි කර ඇත.
ඩෙංගු IgG කියන්නේ මොකක්ද?
ශරීරයට ඩෙංගු වෛරසය ඇතුල් වූ විට එයට එරෙහිව සටන් කිරීමට ශරීරය ආරක්ෂක ද්රව්ය ප්රතිශක්තීකරණ පද්ධතිය හරහා නිපදවයි.
එම ආරක්ෂක ද්රව්ය අතරින් වැදගත් වර්ගයක් වන්නේ ප්රතිදේහ (Antibodies) ය.
ප්රතිදේහ යනු වෛරස හෝ වෙනත් ආසාදනයක් හඳුනාගෙන එයට එරෙහිව සටන් කිරීමට ශරීරය නිපදවන ආරක්ෂක ප්රෝටීන වේ.
ඩෙංගු ආසාදනයකදී ශරීරය විවිධ ප්රතිදේහ නිපදවයි. ඒ අතරින්,
- IgM — මුල් කාලයේදී වැඩි වශයෙන් නිපදවයි.
- IgG — ඊට ටිකක් පසුව නිපදවයි, සහ දිගු කාලයක් ශරීරයේ පවතී.
නමුත් මේ දෙකේ වැදගත්ම වෙනස වන්නේ IgG ප්රතිදේහ බොහෝ කාලයක් ශරීරයේ පැවතීමයි.
ඒ නිසා IgG පරීක්ෂාවෙන් බොහෝ විට සොයන්නේ අද ඩෙංගු තිබෙනවාද යන්න නොව, රෝගියාට මීට පෙර ඩෙංගු වෛරසය ආසාදනය වී තිබේද යන්නයි.
NS1 = වෛරසයේ සලකුණ
IgM = ශරීරය දැන් සටන් කරන බව පෙන්වන සලකුණ
IgG = ශරීරය කලින් සටන් කර ඇති බව පෙන්වන සලකුණ
මෙම වෙනස තේරුම් ගත් විට ඩෙංගු රුධිර පරීක්ෂණ තේරුම් ගැනීම ඉතා පහසු වේ.
ශරීරය IgG ප්රතිදේහ නිපදවන්නේ ඇයි?
අපගේ ශරීරය ආසාදනයක් සමඟ සටන් කිරීමෙන් පසු එම අත්දැකීම සම්පූර්ණයෙන්ම අමතක නොකරයි.
ඒ වෙනුවට එය එම ආසාදනය පිළිබඳ "මතකයක්" තබා ගනී.
IgG ප්රතිදේහ මෙම මතකයේ වැදගත් කොටසකි.
එම නිසා ඩෙංගු රෝගයෙන් සුව වූ පසුවත් ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ දිගු කාලයක් රුධිරයේ පවතින්න පුළුවන්.
මෙය සාමාන්ය ශරීර ආරක්ෂණ ක්රියාවලියකි.
එම නිසා ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් පමණක් ඔබට මේ මොහොතේ ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව තීරණය කළ නොහැක.
ඔබ වසර 6කට පෙර ඩෙංගු රෝගයෙන් සුව වී ඇතැයි සිතන්න.
අද වෙනත් හේතුවක් නිසා රුධිර පරීක්ෂාවක් කළ විටත් IgG පොසිටිව් විය හැක.
ඒ අද ඩෙංගු තිබෙන නිසා නොව, ශරීරය තවමත් පෙර ඩෙංගු ආසාදනය "මතක" තබාගෙන සිටින නිසාය.
IgG යනු ශරීරයේ මතකයයි
මෙම ලිපියේ ඉතා වැදගත්ම අදහස මෙයයි.
IgG යනු ශරීරයේ මතකයයි.
මෙය හේතුවෙන් IgG පොසිටිව් වාර්තාවක් ලැබීමෙන් පමණක් අද ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව නිගමනය කළ නොහැක.
වෛද්යවරු ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව ඉල්ලන්නේ ඇයි?
ඩෙංගු සැක කරන සෑම රෝගියෙකුටම ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව අවශ්ය නොවේ.
මෙම පරීක්ෂාව සිදු කළ යුතුද යන්න තීරණය කරන්නේ රෝගියාගේ තත්ත්වය, උණ ආරම්භ වූ දිනය සහ අනෙකුත් අවශ්ය තොරතුරු අනුවය.
වෛද්යවරු ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව ඉල්ලන ප්රධාන හේතු අතරට,
- මීට පෙර ඩෙංගු වැළඳී තිබේද යන්න දැන ගැනීමට.
- ඩෙංගු IgM ප්රතිඵලය සමඟ එකට තක්සේරු කිරීමට.
- ඩෙංගු ප්රතිදේහවල රටාව තේරුම් ගැනීමට.
- රෝගියාගේ ප්රතිශක්තිකරණ ප්රතිචාරය පිළිබඳ වැඩි අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට.
බොහෝ අවස්ථාවලදී වෛද්යවරයා ඩෙංගු IgM සහ IgG පරීක්ෂණ දෙකම එකවර ඉල්ලිය හැක.
මෙම පරීක්ෂණ දෙක එකට බැලීමෙන් ලැබෙන තොරතුරු, එක පරීක්ෂණයක් පමණක් බැලීමට වඩා ප්රයෝජනවත් විය හැක.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වෙන්නේ කුමන කාල පරාසයේද?
ඩෙංගු ආසාදනය වූ වහාම ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ පෙනෙන්නේ නැත.
මුල් කාලයේදී ශරීරය ප්රධාන වශයෙන් නිපදවන්නේ IgM ප්රතිදේහයි.
ඉන් පසුව ක්රමයෙන් IgG ප්රතිදේහ නිපදවීම ආරම්භ වේ.
එම නිසා රෝගයේ මුල් දිනවලදී IgG නෙගටිව් වීම සාමාන්ය දෙයකි.
කාලයත් සමඟ ඩෙංගු IgG ප්රමාණය වැඩි වන අතර, රෝගය සුව වූ පසුවත් එය දිගු කාලයක් රුධිරයේ පවතී.
එබැවින් ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය තේරුම් ගැනීමේදී පරීක්ෂාව කළ දිනය ඉතා වැදගත් වේ.
ඩෙංගු IgG අවුරුදු ගණනාවක් පවතින්නේ ඇයි?
ඩෙංගු රෝගයෙන් සුව වූ පසු වෛරසය ශරීරයෙන් ඉවත් වුවද, ශරීරයේ ආරක්ෂක පද්ධතිය එම ආසාදනය පිළිබඳ මතකය සම්පූර්ණයෙන්ම මකා නොදමයි.
ඒ වෙනුවට ශරීරය එම අත්දැකීම මතකයේ තබා ගනී.
IgG ප්රතිදේහ මෙම මතකයේ කොටසකි.
එම නිසා වසර කිහිපයකට පෙර ඩෙංගු වැළඳී සුව වූ පුද්ගලයෙකුගේ රුධිරයේ පවා ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ හඳුනාගත හැක.
මෙය ඩෙංගු රෝගය තවමත් පවතින බව නොව, ශරීරය එම ආසාදනය යම් කාලයකදී හඳුනාගෙන තිබෙන බවට සාක්ෂියකි.
පුද්ගලයෙකුට මීට වසර 8කට පෙර ඩෙංගු වැළඳී තිබේ.
අද වෙනත් හේතුවක් නිසා රුධිර පරීක්ෂාවක් කළ විට ඩෙංගු IgG තවමත් පොසිටිව් විය හැක.
මෙයින් අදහස් වන්නේ අද ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව නොව, ශරීරය තවමත් කලින් ඇති වූ ඩෙංගු ආසාදනය මතක තබාගෙන සිටින බවයි.
ඩෙංගු රෝගය සුව වේ.
→ වෛරසය ඉවත් වේ.
→ නමුත් ශරීරයේ මතකය ඉතිරි වේ.
→ ඒ නිසා IgG තවමත් පොසිටිව් විය හැක.
IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට වර්තමාන ආසාදනයක් නොව, පෙර ආසාදනයක/ ආසාදන මතකයේ තිබෙන බව පෙන්වන ප්රතිඵලයකි.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් කියන්නේ මොකක්ද?
රුධිර වාර්තාවේ ඩෙංගු IgG Positive ලෙස සඳහන් වී ඇති විට බොහෝ රෝගීන් බියට පත්වෙයි.
බොහෝ අවස්ථාවලදී මෙම බිය අර්ථ රහිතය.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් පවසන්නේ ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු වෛරසයට මුහුණ දී ඇති බවයි.
රෝගය සුව වූ පසුවත් IgG ප්රතිදේහ දිගු කාලයක් රුධිරයේ පවතින නිසා අද කරන පරීක්ෂාවකදීත් ඩෙංගු IgG පොසිටිව් විය හැක.
ඒ නිසා ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් පමණක් ඔබට මේ මොහොතේ ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව නිගමනය කළ නොහැක.
බොහෝ රෝගීන් Positive යන වචනය දැක බියට පත්වෙයි. නමුත් ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට භයානක ප්රතිඵලයක් නොවේ. එයින් සාමාන්යයෙන් පෙන්වන්නේ ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු වෛරසය හමු වී, එය හඳුනාගෙන, ඊට ප්රතිචාර දක්වා ඇති බවයි. ඒ නිසා ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වාර්තාවක් ලැබුණු පමණින් කලබල විය යුතු නැහැ.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් ≠ අද ඩෙංගු තිබෙන බව
ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය සරලව තේරුම් ගනිමු
මෙම සරල රටාව මතක තබා ගැනීමෙන් ඩෙංගු IgG වාර්තාවේ වැරදි අර්ථකථනයන් බොහෝ දුරට වළක්වා ගත හැක.
ඩෙංගු IgG නෙගටිව් කියන්නේ මොකක්ද?
ඩෙංගු IgG නෙගටිව් වාර්තාවක් ලැබුණු විට බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ තමන්ට කිසි දිනෙක ඩෙංගු වැළඳී නොමැති බවයි.
සමහර අවස්ථාවලදී එය නිවැරදි විය හැකි නමුත් සෑම අවස්ථාවකදීම එය එසේ නොවේ.
ඩෙංගු IgG නෙගටිව් වීමට හේතු අතර,
- මීට පෙර ඩෙංගු වැළඳී නොතිබීම.
- පරීක්ෂාව රෝගයේ ඉතා මුල් කාලයේදී සිදු කිරීම.
- ශරීරය තවමත් ප්රමාණවත් IgG ප්රතිදේහ නිපදවා නොතිබීම.
- පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට ඇතිවන ස්වභාවික වෙනස්කම්.
එම නිසා ඩෙංගු IgG නෙගටිව් වීමෙන් පමණක් ඩෙංගු සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කළ නොහැක.
විශේෂයෙන්ම ඩෙංගු රෝගයේ මුල් දිනවලදී මෙම ප්රතිඵලය ඉතා ප්රවේශමෙන් තේරුම් ගත යුතුය.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් නම් මට දැන් ඩෙංගුද?
මෙය රෝගීන් බහුලවම අසන ප්රශ්නයකි. උත්තරය සරලයි.
බොහෝ අවස්ථාවලදී ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් පමණක් මේ අවස්ථාවේ ඩෙංගු රෝගය වැළදී තිබෙන බව කියන්න බැහැ.
ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ වසර ගණනාවක් ශරීරයේ පැවතිය හැකි නිසා, අද ලැබෙන පොසිටිව් ප්රතිඵලය මීට වසර කිහිපයකට පෙර ඇති වූ ඩෙංගු ආසාදනයක් නිසා විය හැක.
ඔබට මේ මොහොතේ උණ තිබුණත්, IgG පොසිටිව් වීම පමණක් අද ඇති උණට හේතුව ඩෙංගු බව තහවුරු නොකරයි.
එම නිසා වෛද්යවරයා,
- උණ ආරම්භ වූ දිනය
- රෝග ලක්ෂණ
- ඩෙංගු NS1 ප්රතිඵල
- ඩෙංගු IgM ප්රතිඵල
- FBC ප්රතිඵල
සියල්ලම එකට සලකා බලා නිගමනයකට එළබේ.
පුද්ගලයෙකුට අද උණ තිබේ. රුධිර වාර්තාවේ ඩෙංගු IgG පොසිටිව්ය.
මෙම ප්රතිඵලයෙන් පමණක් අද ඇති උණ ඩෙංගු නිසා බව තීරණය කළ නොහැක. එය මීට වසර කිහිපයකට පෙර ඇති වූ ඩෙංගු ආසාදනයක් නිසාද විය හැක.
ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් පමණක් දැනගත නොහැක්කේ මොනවාද?
ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව ඉතා ප්රයෝජනවත් වුවද, එයට සීමාවන් ඇත. ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලයෙන් පමණක් පහත කරුණු තීරණය කළ නොහැක.
| ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් පමණක් තීරණය කළ නොහැක්කේ | හේතුව |
|---|---|
| අද ඩෙංගු තිබෙනවාද? | ඩෙංගු IgG පෙර ඩෙංගු ආසාදනයකින් පසුවත් වසර ගණනාවක් පවතී. |
| ඩෙංගු රෝගය දරුණුද? | ඩෙංගු IgG රෝගයේ බරපතළකම නොපෙන්වයි. |
| රෝහලක නැවතී ප්රතිකාර ගැනීම අවශ්යද? | එය තීරණය කරන්නේ රෝගියාගේ සම්පූර්ණ සායනික තත්ත්වය අනුවය. |
| රුධිර පට්ටිකා ප්රමාණය කොපමණද? | මේ සඳහා සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC) අවශ්ය වේ. |
| ඩෙංගු වෛරසය තවමත් ශරීරයේ තිබේද? | ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් වෛරසය සොයන්නේ නැත. |
මෙම හේතුව නිසා වෛද්යවරු කිසි විටෙකත් ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව පමණක් බලා තීරණ නොගනී.
රෝගියාගේ සම්පූර්ණ සායනික තත්ත්වය සහ අනෙකුත් පරීක්ෂණ ප්රතිඵල සමඟ ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය එකට තක්සේරු කරයි.
ඩෙංගු IgM සහ ඩෙංගු IgG අතර වෙනස මොකක්ද?
ඩෙංගු IgM සහ IgG යන දෙකම එකම රෝගයට අදාළ ප්රතිදේහ වුවද, ඒවායේ කාර්ය සම්පූර්ණයෙන්ම එක සමාන නොවේ.
ඩෙංගු ආසාදනය ආරම්භ වූ විට ශරීරය මුලින්ම ඩෙංගු IgM ප්රතිදේහ නිපදවීමට පටන් ගනී. ඉන් පසුව ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ ක්රමයෙන් නිපදවෙන අතර, ඒවා දිගු කාලයක් ශරීරයේ පවතී.
| ඩෙංගු IgM | ඩෙංගු IgG |
|---|---|
| මෑතකාලීන ආසාදනයක් පෙන්වයි | පෙර ආසාදනයක් පෙන්වයි |
| රෝගයේ මුල් කාලයේදී නිපදවේ | ටිකක් පසුව නිපදවේ |
| කාලයත් සමඟ අඩුවේ | වසර ගණනාවක් පැවතිය හැක |
| වර්තමාන රෝගය තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වේ | පෙර ඩෙංගු ආසාදනයක් තිබූ බව තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වේ |
ඩෙංගු IgG = දිගුකාලීන මතකය
පළමු වරට ඩෙංගු වැළඳුණු විට සහ නැවත වැළඳුණු විට
ඩෙංගු රෝගය ජීවිතයේ එක් වරක් පමණක් වැළඳෙන රෝගයක් නොවේ. ඩෙංගු වෛරසයේ විවිධ වර්ග ඇති බැවින්, පුද්ගලයෙකුට ජීවිතයේ වෙන් වෙන් අවස්ථාවල නැවත නැවතත් ඩෙංගු වැළඳිය හැක.
මෙවැනි අවස්ථාවලදී වෛද්යවරයාට රෝගියාගේ පෙර ඩෙංගු ඉතිහාසය පිළිබඳ දැන ගැනීම වැදගත් විය හැක. ඒ සඳහා ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය උපකාරී විය හැක.
කෙසේ වෙතත්, ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය පමණක් බලා දැන් පවතින්නේ පළමු ආසාදනයද නැත්නම් නැවත ආසාදනයක්ද යන්න තීරණය කළ නොහැක.
සැබෑ ජීවිත උදාහරණ
පුද්ගලයෙකුට මීට වසර 10කට පෙර ඩෙංගු වැළඳී තිබේ. අද සෞඛ්ය පරීක්ෂාවකදී ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වේ.
මෙය සාමාන්ය දෙයකි. එයින් අදහස් වන්නේ අද ඩෙංගු තිබෙන බව නොවේ.
පුද්ගලයෙකුට අද උණ තිබේ. ඩෙංගු IgG පොසිටිව්ය. ඩෙංගු NS1 නෙගටිව්ය.
මෙම ප්රතිඵලවලින් පමණක් අද ඇති උණ ඩෙංගු නිසාද යන්න තීරණය කළ නොහැක. වෛද්යවරයා අනෙකුත් පරීක්ෂණ සහ රෝග ලක්ෂණද සලකා බලයි.
පුද්ගලයෙකුට කිසි දිනෙක ඩෙංගු වැළඳී නැත. IgG නෙගටිව්ය.
මෙය බොහෝ අවස්ථාවලදී අපේක්ෂා කළ හැකි ප්රතිඵලයකි.
රෝගියෙකුට උණ ආරම්භ වී දින 2ක් පමණි. ඩෙංගු IgG නෙගටිව්ය.
මෙම ප්රතිඵලයෙන් පමණක් ඩෙංගු සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කළ නොහැක. රෝගය ඉතා මුල් අවධියේ විය හැක.
මෙම උදාහරණවලින් පැහැදිලි වන්නේ එකම ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලයකට පවා රෝගියාගේ ඉතිහාසය සහ පරීක්ෂාව කළ කාලය අනුව වෙනස් තේරුම් තිබිය හැකි බවයි.
ඩෙංගු IgG ගැන ඇති වැරදි අදහස්
| වැරදි අදහස | නිවැරදි පැහැදිලි කිරීම |
|---|---|
| "ඩෙංගු IgG පොසිටිව් නම් දැන් ඩෙංගු තිබෙනවා." | එය පෙර ඩෙංගු ආසාදනයක් පෙන්වයි. |
| "ඩෙංගු IgG පොසිටිව් නම් වෛරසය තවමත් ශරීරයේ තිබෙනවා." | නැහැ. ඩෙංගු IgG යනු ප්රතිදේහයකි, වෛරසය නොවේ. |
| "ඩෙංගු IgG පොසිටිව් නම් රෝගය දරුණුයි." | නැහැ. ඩෙංගු IgG මගින් රෝගයේ බරපතළකම තීරණය කළ නොහැක. |
| "ඩෙංගු IgG නෙගටිව් නම් ඩෙංගු නැහැ." | විශේෂයෙන් රෝගයේ මුල් දිනවලදී එය නිවැරදි නොවිය හැක. |
| "ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාවෙන් වෛරසයම සොයනවා." | නැහැ. එය සොයන්නේ ශරීරය නිපදවන ප්රතිදේහයි. |
| "ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව පමණක් ප්රමාණවත්." | නැහැ. අනෙකුත් පරීක්ෂණද අවශ්ය වේ. |
විශේෂ අවස්ථාවලදී ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය තේරුම් ගන්නේ කෙසේද?
බොහෝ රෝගීන් සිතන්නේ ඩෙංගු IgG වාර්තාවක් දුටු පමණින් නිවැරදි පිළිතුරක් ලැබෙන බවයි. නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය යනු විශාල පින්තූරයක එක් කොටසක් පමණි.
එකම IgG පොසිටිව් ප්රතිඵලයකට පවා අවස්ථාව අනුව වෙනස් තේරුම් තිබිය හැක.
- මීට වසර කිහිපයකට පෙර ඩෙංගු වැළඳුණු පුද්ගලයෙකුගේ ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීම සාමාන්ය දෙයකි.
- අද උණ ඇති පුද්ගලයෙකුගේ ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් පමණක් අද ඇති උණට හේතුව ඩෙංගු බව තීරණය කළ නොහැක.
- රෝග ලක්ෂණ නොමැති පුද්ගලයෙකුගේ ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට පෙර ආසාදනයක් පමණක් පෙන්වයි.
ඒ නිසා ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය කියවීමේදී රෝගියාගේ සම්පූර්ණ තත්ත්වය සලකා බැලීම අත්යවශ්ය වේ.
වෛද්යවරු සියලු පරීක්ෂණ ප්රතිඵල සහ සායනික දත්ත එකට සලකා බලන්නේ ඇයි?
ඩෙංගු රෝගය හඳුනා ගැනීමේදී එක් රුධිර පරීක්ෂණයක් පමණක් ප්රමාණවත් නොවන අවස්ථා තිබේ. එම නිසා වෛද්යවරු විවිධ පරීක්ෂණවලින් ලැබෙන තොරතුරු එකට එකතු කර රෝගියාගේ තත්ත්වය තක්සේරු කරයි.
සාමාන්යයෙන් ඔවුන් සලකා බලන්නේ,
- රෝගියාට ඇති රෝග ලක්ෂණ.
- උණ ආරම්භ වූ දිනය.
- ශාරීරික පරීක්ෂාවේදී හමුවන ලක්ෂණ.
- ඩෙංගු NS1 පරීක්ෂණ ප්රතිඵල.
- ඩෙංගු IgM පරීක්ෂණ ප්රතිඵල.
- ඩෙංගු IgG පරීක්ෂණ ප්රතිඵල.
- සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC) ප්රතිඵල — සුදු රුධිර සෛල (WBC), රුධිර පට්ටිකා, Hematocrit / PCV.
මෙම සියලු තොරතුරු එකට බැලීමෙන් රෝගියාගේ තත්ත්වය පිළිබඳ වඩා නිවැරදි අවබෝධයක් ලබා ගත හැක.
පොතක එක් පිටුවක් පමණක් කියවා සම්පූර්ණ කතාව තේරුම් ගන්න බැහැ.
ඒ වගේම, ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව පමණක් බලලා ඩෙංගු පිළිබඳ සම්පූර්ණ තීරණයක් ගන්නත් බැහැ.
සායනික උදාහරණ
රෝගියෙකුට අද උණ ඇත. ඩෙංගු IgG පොසිටිව්ය. FBC ප්රතිඵල සාමාන්යය. ඩෙංගු NS1 නෙගටිව්ය.
මෙම තොරතුරු පමණක් බලා අද ඇති උණ ඩෙංගු බව නිගමනය කළ නොහැක.
රෝගියෙකුට උණ දින 6කි. ඩෙංගු IgM පොසිටිව්ය. ඩෙංගු IgG ද පොසිටිව්ය.
මෙම ප්රතිඵල තනිවම නොව, අනෙකුත් පරීක්ෂණ ප්රතිඵලද සමඟ ගෙන වෛද්යවරයා විසින් තක්සේරු කරනු ලබයි.
රෝගියෙකුට කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොමැත. සාමාන්ය සෞඛ්ය පරීක්ෂාවකදී ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වී ඇත.
මෙය බොහෝ විට පෙර ඩෙංගු ආසාදනයක් ශරීරය මතක තබාගෙන ඇති බව පෙන්වන සාමාන්ය ප්රතිඵලයකි.
රෝගියෙකුට උණ ආරම්භ වී දින 2කි. ඩෙංගු IgG නෙගටිව්ය.
මෙම ප්රතිඵලයෙන් පමණක් ඩෙංගු බැහැර කළ නොහැක. රෝගය ඉතා මුල් අවධියේ විය හැක.
මෙම උදාහරණවලින් පැහැදිලි වන්නේ රුධිර වාර්තාවේ ඇති එක් ප්රතිඵලයක් නොව, සම්පූර්ණ රෝග තත්ත්වයම වැදගත් බවයි.
රෝගියා කළ යුත්තේ කුමක්ද?
ඔබගේ ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය පොසිටිව් වුවත් නෙගටිව් වුවත්, එම ප්රතිඵලය පමණක් මත පදනම්ව,
- ඖෂධ ආරම්භ කිරීම,
- ඖෂධ නතර කිරීම,
- වෛද්ය උපදෙස් නොපැතීම,
- හෝ රෝගය පිළිබඳ නිගමනයකට පැමිණීම
සුදුසු නොවේ.
ඔබගේ වෛද්යවරයා, ඔබගේ රෝග ලක්ෂණ, පරීක්ෂණ වාර්තා, රෝග ඉතිහාසය, සහ අවශ්ය නම් නැවත පරීක්ෂණ — සලකා බලා නිවැරදි උපදෙස් ලබා දෙනු ඇත.
- රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තාව ආරක්ෂිතව තබා ගන්න.
- උණ ආරම්භ වූ දිනය මතක තබා ගන්න.
- පෙර ඩෙංගු ඉතිහාසයක් තිබේ නම් ඒ බව වෛද්යවරයාට කියන්න.
- පරීක්ෂණ ප්රතිඵල තනිවම අර්ථකථනය කිරීමට උත්සාහ නොකරන්න.
- අවශ්ය නම් වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරන පරිදි නැවත පරීක්ෂණ සිදු කරන්න.
මිනිත්තුවකින් මතක තබා ගමු
- IgG පරීක්ෂාවෙන් සොයන්නේ ඩෙංගු වෛරසය නොව ශරීරය නිපදවන IgG ප්රතිදේහ ය.
- IgG සාමාන්යයෙන් IgM ට වඩා පසුව හඳුනාගත හැක.
- IgG ප්රතිදේහ වසර ගණනාවක්, සමහර විට ජීවිත කාලය පුරාම, රුධිරයේ පැවතිය හැක.
- IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට කලින් ඩෙංගු ආසාදනයක් තිබූ බවට සහාය දෙන ප්රතිඵලයකි.
- IgG පොසිටිව් වීමෙන් පමණක් අද ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව තීරණය කළ නොහැක.
- IgG නෙගටිව් වීමෙන් පමණක් ඩෙංගු සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ නොහැක.
- වෛද්යවරු NS1, IgM, IgG, FBC, රෝග ලක්ෂණ සහ රෝගය ආරම්භ වූ දිනය එකට සලකා බලයි.
- IgG යනු ශරීරයේ මතකයයි. මෙය මෙම ලිපියේ වැදගත්ම පණිවිඩයයි.
ප්රධාන ඉගෙනුම් කරුණු
මෙම ලිපියෙන් ඔබ මතක තබා ගත යුතු ප්රධාන කරුණු පහ.
1. IgG පරීක්ෂාවෙන් සොයන්නේ ප්රතිදේහයි
මෙම පරීක්ෂාවෙන් ඩෙංගු වෛරසයම සොයන්නේ නැත.
2. IgG බොහෝ විට පෙර ආසාදනයක් පෙන්වයි
IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට ඔබගේ ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු වෛරසය හඳුනාගෙන තිබූ බවට සහාය දෙන ප්රතිඵලයකි.
3. IgG දිගු කාලයක් පවතී
රෝගය සුව වූ පසුවත් IgG ප්රතිදේහ වසර ගණනාවක් රුධිරයේ පැවතිය හැක.
4. IgG පොසිටිව් වීමෙන් පමණක් අද ඩෙංගු කියන්න බැහැ
වර්තමාන ආසාදනයක් තහවුරු කිරීමට වෙනත් තොරතුරුද අවශ්ය වේ.
5. වෛද්යවරු කිසි විටෙකත් IgG පමණක් බලන්නේ නැහැ
රෝග ලක්ෂණ, රෝගය ආරම්භ වූ දිනය සහ අනෙකුත් පරීක්ෂණ සමඟ IgG ප්රතිඵලය තක්සේරු කරයි.
සාරාංශය
ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ පරීක්ෂාව යනු ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු වෛරසයට ප්රතිචාර දක්වා තිබේද යන්න තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වන රුධිර පරීක්ෂාවකි.
මෙම පරීක්ෂාවෙන් සොයන්නේ වෛරසය නොව, එයට එරෙහිව ශරීරය නිපදවන ඩෙංගු IgG ප්රතිදේහ ය.
IgG සාමාන්යයෙන් රෝගයේ මුල් දිනවලදී පෙනෙන්නේ නැත. එය ටිකක් පසුව නිපදවෙන අතර, රෝගය සුව වූ පසුවත් වසර ගණනාවක් රුධිරයේ පැවතිය හැක.
ඒ නිසා ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් බොහෝ විට අදහස් වන්නේ ඔබගේ ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු ආසාදනයකට මුහුණ දී ඇති බවයි.
එය බොහෝ අවස්ථාවලදී අද ඩෙංගු රෝගය තිබෙන බව තහවුරු කරන ප්රතිඵලයක් නොවේ.
ඒ වගේම ඩෙංගු IgG නෙගටිව් වීමෙන් පමණක් ඩෙංගු සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කළ නොහැක.
නිවැරදි තීරණයක් ගැනීම සඳහා වෛද්යවරයා, රෝග ලක්ෂණ, උණ ආරම්භ වූ දිනය, ඩෙංගු NS1 ප්රතිඵල, ඩෙංගු IgM ප්රතිඵල, ඩෙංගු FBC ප්රතිඵල, සහ ඩෙංගු IgG ප්රතිඵල — යන සියල්ල එකට සලකා බලයි.
ඩෙංගු IgG යනු ශරීරයේ මතකයයි.
ඩෙංගු රෝගය සුව වූ පසුවත් ශරීරය එම ආසාදනය මතක තබා ගනී.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීම බොහෝ විට පෙර ඩෙංගු ආසාදනයක් පිළිබඳ තොරතුරක් ලබා දෙන අතර, වර්තමාන ඩෙංගු රෝගය පිළිබඳ තීරණයක් ලබා නොදේ.
ඩෙංගු IgG පරීක්ෂාව යනු වෛද්යවරුන්ට ඉතා ප්රයෝජනවත් තොරතුරක් ලබා දෙන රුධිර පරීක්ෂාවකි.
නමුත් එහි ප්රතිඵලය තනිවම අර්ථකථනය කළ නොහැක.
ඩෙංගු IgG පොසිටිව් වීමෙන් බොහෝ විට අදහස් වන්නේ ශරීරය මීට පෙර ඩෙංගු වෛරස ආසාදනය වී එය හඳුනාගෙන ඊට ප්රතිචාර දක්වා ඇති බවයි.
ඔබගේ ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය පොසිටිව් හෝ නෙගටිව් වුවත්, එය තනිවම අර්ථකථනය නොකර, වෛද්යවරයාගේ උපදෙස් අනුව, රෝග ලක්ෂණ සහ අනෙකුත් පරීක්ෂණ ප්රතිපල සමඟ එකට සලකා බැලීම වඩාත් ආරක්ෂිත සහ නිවැරදි ක්රමයයි.
නිතර අසන ප්රශ්න (FAQs)
ඩෙංගු IgG ප්රතිඵලය පොසිටිව් වුවත් නෙගටිව් වුවත්, එහි තේරුම නිවැරදිව අවබෝධ කර ගැනීමට වෛද්යවරයාගේ තක්සේරුව අවශ්ය වේ.
ඔබට නොනවත්වා සිදුවන වමනය, දරුණු බඩේ වේදනාව, ලේ ගැලීම, අධික දුර්වලතාව, සිහිමද ගතිය, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව, හෝ පිටවන මුත්රා ප්රමාණය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවීම ඇති වුවහොත් වහාම වෛද්ය ප්රතිකාර ලබා ගන්න.