උණ තිබේදැයි පරීක්ෂා කර, අවදානම් ලක්ෂණ හඳුනාගෙන, දියර අවශ්යතාවය සහ වෛද්ය උපදෙස් අවශ්ය විය හැකි අවස්ථා පිළිබඳ දැනගන්න. මෙම අධ්යාපනික මෙවලම රෝග නිර්ණය කිරීමක් නොකරයි.
උණ, අවදානම් ලක්ෂණ, දියර ගැනීම සහ වෛද්ය ඇගයීමක් ලබාගත යුත්තේ කවදාද යන්න පිළිබඳ අධ්යාපනික තොරතුරු.
බොහෝ සෞඛ්ය සංවිධාන 38.0°C (100.4°F) හෝ ඊට ඉහළ උෂ්ණත්වයක් උණ ලෙස නිර්වචනය කරයි. මෙම සීමාවට ළඟා නොවුණත් දරුවා අසනීප විය හැකි අතර ලක්ෂණ නිරීක්ෂණය කිරීම දිගටම කිරීම සුදුසු ය.
ළමා ආසාදන බොහෝ විට උණ ඇති කළ ද සංකූලතා නොමැතිව සුව වෙයි. දරුවාගේ සාමාන්ය තත්ත්වය — හැසිරීම, දියර ගැනීම, හුස්ම ගැනීම සහ අවදානම් ලක්ෂණ ඇතිදැයි — බොහෝ විට උෂ්ණත්වයටත් වඩා වැදගත් ය. 39°C උෂ්ණත්වයක් ඇතිව සාමාන්ය ලෙස සෙල්ලම් කරන දරුවාට, අඩු උෂ්ණත්වයක් ඇතිව බොහෝ නිදිමත් දරුවාට වඩා අවදානම අඩු විය හැකිය.
කුඩා ළදරුවන්ගේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය හේතුවෙන් ඔවුන්ට බරපතළ ආසාදනයේ වැඩි අවදානමක් ඇත. මාස 3 ට අඩු ළදරුවෙකුට ඕනෑම උෂ්ණත්වයක් ඇති විට, දරුවාගේ සාමාන්ය තත්ත්වය කෙසේ වුණද, ඉක්මනින් වෛද්ය ඇගයීමක් ලබාගැනීම සුදුසු ය. මාස 3-6 ළදරුවෙකුට 39°C හෝ ඊට ඉහළ උෂ්ණත්වයක් ඇත්නම් ද සෞඛ්ය වෘත්තිකයෙකු ඇගයිය යුතු ය.
උණ ඇති දරුවන් දහදිය, අඩු දියර ගැනීම සහ වමනය නිසා දියර අහිමි විය හැකිය. සාමාන්ය නිවසේදීම කළමනාකරණය කළ හැකි සුළු දියර හිඟය බොහෝ විට ගැටලුවක් නොවේ. නමුත් මුත්රා නොකිරීම, වියළි මුඛය, කඳුළු නොමැතිකම, හෝ සියලු දියර ප්රතික්ෂේප කිරීම — මේ ලක්ෂණ ඇත්නම් වෛද්ය ඇගයීමක් අවශ්ය ය.
Glass test යනු rash පරීක්ෂා කිරීමට භාවිතා කරන සරල ක්රමයකි. පැහැදිලි වීදුරුවක් rash මත තදින් ඔබන්න. rash මැකෙනවා නම් (blanching rash) — සාමාන්යයෙන් ගැටලු නොමැත. rash නොමැකෙනවා නම් (non-blanching rash) — එය බරපතළ රෝගී තත්ත්වයකට සම්බන්ධ විය හැකි බැවින් ඉක්මනින් වෛද්ය ඇගයීමක් ලබාගත යුතු ය.
බෙල්ල තද වීම යනු දරුවාට වේදනාව හෝ තද බව නිසා බෙල්ල ඉදිරියට නැළවීමට නොහැකි වීමයි. මෙය සරලව දරුවා ගෙලෙහි ස්පර්ශය ප්රිය නොකිරීමෙන් වෙනස් ය. උණ ඇති විට සැබෑ බෙල්ල තද වීම ඉක්මනින් වෛද්ය ඇගයීමක් ලබාගැනීමට හේතුවකි.
සමහර දරුවන්ට, විශේෂයෙන් මාස 6 සිට අවුරුදු 5 දක්වා, උණ ඇති විට febrile seizures ඇති විය හැකිය. febrile seizure සාමාන්යයෙන් කෙටිකාලීන ව ස්වයංව නතර වේ. නමුත් ඕනෑම seizure/fits ඇතිව ගිය දරුවෙකු ඉක්මනින් වෛද්ය ඇගයීමකට ඉදිරිපත් කිරීම සුදුසු ය.
අවදානම් ලක්ෂණ ඇති විට, ලක්ෂණ නරකවෙමින් ඇති විට, දින 5කට වැඩි කාලයක් උණ ඇති විට, දරුවාගේ තත්ත්වය ගැන කරදරයක් ඇති විට, හෝ දරුවාගේ වයස මාස 3 ට අඩු නම් — වෛද්ය ඇගයීමක් ලබාගත යුතු ය. සැකයක් ඇත්නම් සෑම විටම වෛද්ය ඇගයීමක් ලබාගැනීම සුදුසු ය.
38.0°C (100.4°F) හෝ ඊට ඉහළ උෂ්ණත්වයක් බොහෝ විට උණ ලෙස සැලකේ.
නැත. බොහෝ සුළු ආසාදන ඉහළ උෂ්ණත්ව ඇති කළ හැකිය. දරුවාගේ සාමාන්ය තත්ත්වය — හැසිරීම, දියර ගැනීම සහ ලක්ෂණ — බොහෝ විට වැදගත් ය.
දියර අවශ්යතාවය වයස සහ බර මත රඳා පවතී. මෙම මෙවලම Holliday-Segar සූත්රය භාවිතයෙන් දෛනික දියර අවශ්යතාවය ගණනය කරයි. සුළු ප්රමාණ නිරන්තරව ලබා දීම ලේසිය.
නිද්රාව පමණක් සෑම විටම කරදරකාරී නොවේ. උණ ඇති විට දරුවා සාමාන්යයට වඩා නිදාගැනීම සාමාන්ය ය. නමුත් දරුවා අවදි කිරීමට අපහසු නම් හෝ අවදිව සිටිද්දී ප්රතිචාර නොදක්වන්නේ නම් එය වැදගත් ය.
නැත. මෙම මෙවලම අධ්යාපනික මාර්ගෝපදේශනය පමණක් ලබා දෙයි. එය උණේ හේතුව නිර්ණය කළ නොහැකි අතර සෞඛ්ය වෘත්තිකයෙකු මගින් සිදු කළ ඇගයීමකට ආදේශ කළ නොහැකිය.
Dr. Seneth Gajasinghe
MBBS (Col), MD (Col)
SLMC No. 27329
Sineth Hospitals
Rattanapitiya, Boralasgamuwa, Sri Lanka
0 727 725 725 | info@sinethhospitals.com