අවදානම් සාධක එකට පවතිනවාදැයි සරලව පරීක්ෂා කරන්න
Metabolic syndrome යනු එකට සිදුවන metabolic abnormalities සමූහයකි. ඉන වට ප්රමාණය, triglycerides, HDL cholesterol, රුධිර පීඩනය සහ රුධිර සීනි — මෙම නිර්ණායක 5 ෙන් 3 ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් ඇති විට metabolic syndrome ලෙස හඳුනාගනී.
බොහෝ පුද්ගලයන්ට ඉන වට ප්රමාණය වැඩි වීම, අසාමාන්ය cholesterol මට්ටම්, අධික රුධිර පීඩනය සහ රුධිර සීනි වැඩි වීම එකට පවතින නමුත් ඒ පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැත. මෙම රටාව දියවැඩියාව, fatty liver disease සහ හෘද රෝග අවදානම වැඩි වීම සමඟ සම්බන්ධ වේ.
Metabolic syndrome සාමාන්යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව ඇතිවේ. ඉන් නිසා නිතිපතා health check-up ඉතා වැදගත් වේ.
මෙම මෙවලම 2009 JIS harmonized criteria භාවිතා කරයි. පහත නිර්ණායක 5 ෙන් 3 ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් ඇති විට metabolic syndrome ලෙස හඳුනාගනී:
| නිර්ණායකය | සීමාව |
|---|---|
| ඉන වට ප්රමාණය වැඩි වීම | ≥90 cm (පුරුෂ) · ≥80 cm (ස්ත්රී) — දකුණු ආසියාතික cutoffs |
| ඉහළ triglycerides | ≥150 mg/dL (1.7 mmol/L) — හෝ ප්රතිකාර ලබමින් |
| HDL cholesterol අඩු වීම | <40 mg/dL (1.0 mmol/L) පුරුෂ · <50 mg/dL (1.3 mmol/L) ස්ත්රී |
| ඉහළ රුධිර පීඩනය | Systolic ≥130 හෝ Diastolic ≥85 mmHg — හෝ ප්රතිකාර ලබමින් |
| නිරාහාර රුධිර සීනි ඉහළ වීම | ≥100 mg/dL (5.6 mmol/L) — හෝ දියවැඩියාව ඇත |
නිර්ණායක 3 ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් සම්පූර්ණ වූ ප්රතිඵලයක් ලැබුණ හොත් එයින් රෝගයක් ඇති බව තහවුරු නොවේ. මෙම රටාව දියවැඩියාව, fatty liver disease සහ හෘද රෝග අවදානම වැඩි වීම සමඟ සම්බන්ධ බව ඉන් දැනගත හැකිය. වෛද්ය සමාලෝචනය නිර්දේශ කෙරේ.
නිර්ණායක 3 කට අඩු ප්රතිඵලයකදී පවා, ඕනෑම තනි අසාමාන්ය අගයකට අවධානය අවශ්ය විය හැකිය.
බොහෝ පුද්ගලයන් තුළ lifestyle changes මඟින් තත්ත්වය වැඩිදියුණු කළ හැකිය. බර අඩු කර ගැනීම — විශේෂයෙන් උදර මේදය — නිතිපතා ව්යායාම, refined carbohydrates සහ සීනි අඩු කිරීම, සහ මත්පැන් සීමා කිරීම ඉතා ප්රයෝජනවත් වේ. Lifestyle measures ප්රමාණවත් නොවන විට, වෛද්යවරු ඖෂධ නිර්දේශ කළ හැකිය.
Metabolic syndrome සහ මෙම මෙවලම ගැන නිතර අසන ප්රශ්නවලට Sineth Hospitals හි පිළිතුරු.